صاحب آب. قاتل آب

هفته گذشته جلسه هیئت امنای مالکین قنات قصبه در مسجد سادات شهر برگزار شد.معمولا همه قنوات شهرستان از این نشست ها دارند

باید بگویم قنات دو مفهوم اساسی و کاملا متفاوت با یکدیگر دارد.
یکی مسیری است که آب زیر زمین طی می کند. ده ها چاه وجود دارد و تخصص مقنی هاست. صحبت از جابجایی خاک است و جاری کردن آب.
دوم دقیقا از لحظه ای است که آب از زیر زمین خارج شده و به سطح میرسد.همه چیز تغییر میکند. صحبت از مولف و تقسیم آب و قیمت و فنجان و مدار و پول و قدرت و شان اجتماعی است.♻️♻️

قسمت اول قنات مورد علاقه میراث فرهنگی و نگاه های تاریخی و مهندسی است.
اما قسمت دوم حساس تر است . آنجاست که دولت و مالکین و خشکسالی و شهرداری و کشاورزی و همه رویش دست گذاشته اند.
قرن ها برای مالکیت آب قنات درگیری بوده است. هرکسی آب بیشتر داشته قدرت بیشتر هم داشته است.چندین کتاب و مقاله در این باره نوشته شده است وحتی ریشه های قدرت و توسعه در ایران بر اساس همین مدیریت آب قنات تفسیر شده است.🍁🍁

حالا به نظر می رسد که این جلسات مالکین آن اهمیت گذشته را ندارد. چون مردم روزی خود را از جایی دیگری کسب میکنند. ولی با کمبود های شدید آب در کشور دوباره اهمیت این جلسات بیشتر شده است. البته این بار با نگاه منفی و ضد توسعه.
یکی از مشکلات اساسی در قنات قصبه و دیگر قنات های شهرستان که کشاورزی منطقه را در خطر نابودی قرار داده است. عدم تمایل مالکین قدیمی آب و زمین برای کشت یکپارچه است.

سال هاست که وزارت جهاد سخن از طرح های ملی و حمایت های مالی از یکپارچه سازی دارد. اما بیشترین مقاومت از سوی همین مالکین جز است. گروهی که نمی خواهند ونمی گذارند آب یک جا و متمرکز مدیریت شود.
الان آب قنات قصبه یا ۱۵۰ لیتر در ثانیه کجا می رود و چه می شود؟ چقدر محصول کشاورزی و کشت یکپارچه و شغل از آن ایجاد می گردد.🌲🌲
کافی است به یکی از باغ های پایین دست برود. برای چند خوشه انگور. هزاران لیتر آب در جوی ها باغ روان است. هیچ منطقی در علم کشاورزی این را نمی پذیرد اما کسی هم نمیتوان آن را تغییر دهد.
مالکین قنات در اکثر جاهای گناباد گمان میکنند که طرح های جدید، مالکیت آنها را نقض می کند و از آن بدتر تصور دارند این آب فقط مال آنهاست و به هر صورتی می توانند هدر دهند.🌳🌳

نمی دانم چرا این رویه اصلاح نمی شود. کار از توصیه و مشاوره و جلسه گذشته است. بحران آب جدی است و مقاومت های اجتماعی در برابر تغییر هنوز پابرجاست. حالا برخی مالکین آب، قاتل آب شده اند.
شاید یک زور فراتر از نصیحت برای تحول کشاورزی و مدیریت آب ها در قنات لازم است. عده ای باید به شدت تنبیه شوند و ادعای جرم برای آن شود.🌻🌻

امیدواریم هیئت امنا جدید در این مسیر فعال تر باشد.
کسی کاری بکند. حیات در منطقه گناباد در حال نابودی است.

https://telegram.me/gonagram/686