یادداشت / درخت کاری احسان است

درخت و درخت کاری قبل از اینکه یک موضوع برای انشاء یا یک سوژه خوب برای نقاشی باشد در جهان مدرن امروز ما یک مسئله حیاتی است.وبشر مدت هاست که به این حقیقت مهم رسیده که هر تبر بر کمر یک درخت در واقع یک تبر به کمر زندگانی است.همواره اولین مرتبه حیات و زندگی در فلسفه با مفهوم نباتات و درختان گره خورده و این موجودات زنده قلمداد می شدند .نشستن پای درخت و بستن چشم ها چیزی بیش از استفاده از سایه درخت بوده بلکه نوعی الهام از طبیعت بوده است.هنر همواره علاقه عجیبی به درختان نشان داده و ان را الهام بخش خود قرار داده است.عصر مدرن اما از وقتی تعامل با طبیعت را با مفهوم تسخیر طبیعت به هر قیمتی جایگزین کرد به اندازه ای که خود خالی از احساس و عاطفه شد درختان را نیز چوب خشک تفسیر کرد و دیگر درختان حقی برای حیات نداشتند و فقط مخزن انرژی بودند.در دین مقدس ما اما درخت غیر از زنده بودن همواره مورد احترام نیز بوده است.

به این گفتار پیامبر اسلام در عرصه جنگ ذقت کنید:
به سوى میدان جنگ حرکت کنید، امّا نه از سر هوى و هوس، بلکه با نام و یاد خدا و براى رضاى او، و با نیّتى پاک و خالى از هر گونه انگیزه غیر خدائى، و بر طبق برنامه هاى اسلامى (که شرح آن مى آید) عمل کنید.در جنگ هرگز خیانت نکنید….به افراد ضعیف و ناتوان، که دخالتى در جنگ ندارند، حمله نکنید، و پیرمردهاى ناتوان و بچّه ها و زنها را به قتل نرسانید.”و درختان را قطع نکنید، مگر که ناچار شوید!”اسلام قطع درختان را بر اساس هوی و هوس جایز نمی داند و همواره حق حیات را برای آن محفوظ می دارد.

نکته جالب دیگری هم در اموزه های اسلامی تشبیهات زیبای قرآنی و روایی به درخت است که می توان این نتیجه گیری را کرد که درخت همواره منبع الهام بزرگان دین بوده است

به طور مثال این آیه شریفه قرآن کریم که:”اَلَم تَرَ کَیفَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً کَلِمَهً طَیِّبَهٍ کَشَجَرَهٍ طَیِّبَهً اَصلُها ثابِت وَ فَرعُها فِى السَّماء. تُؤتى اُکُلَها کُلَّ حینٍ بِاِذنِ رَبِّها “کلمه‌ى طیّب، اقدام درست، اقدام پاکیزه، اقدام براى خدا این‌جورى است، که این میماند، در زمین ریشه میدواند، مستحکم میشود و ثمربخش خواهد بود.

دیدن درخت و اقدام برای درختکاری همواره یک کار فرهنگی است که به شعور انسان تعالی میدهد نه یک تبلیغات رنگی زننده برای جلد یک مجله و نه یک کار اقتصادی که فقط و فقط از انسان خالی شده از عاطفه و احساس انتظار می رود.

وچه زیبا روز درختکاری بعد از روز احسان و نیکو کاری امده گویا تقویم میخواهد بگوید:درختکاری احسان و نیکو کاری است.

سید احمد هاشمی