طرح توسعه پایدار؛ الگویی برای رهایی ازاقتصاد تک محصولی

 گناباد یکی از شهرهای قدیمی استان خراسان رضوی است که با وجود ظرفیت های فراوان هنوز رشد چشمگیری ندارد و سرمایه های خدادادی آن در اقتصاد این دیار جایگاهی ندارد. متاسفانه این ظرفیت تاکنون به دلیل بی توجهی ها مغفول مانده است.”موسی الرضا صائمی فرد” که سال گذشته به عنوان فرماندار گناباد معرفی شد، مدیری دانشگاهی است که طرح و برنامه های اقتصادی زیادی را با رویکرد علمی در دستور کار دارد. وی معتقد است کشورهایی همچون کره جنوبی و ژاپن نفت ندارند اما توانسته اند با برنامه ریزی خوب و منظم در کارهایشان رشد و پیشرفت کنند. متاسفانه اقتصاد کشور متکی به نفت شده که اکنون نیمی از بودجه کشور از نفت تامین می شود و این مسئله اشتباه است. برای رهایی و برون رفت از اقتصاد تک محصولی در گناباد الگو و طرح های علمی زیادی پیشنهاد کرده ایم که می تواند در این زمینه به کشور کمک زیادی کند.فرماندار گناباد در دیدار ۲ ساعته با معاون سردبیر و گروه اعزامی روزنامه خراسان به این شهرستان درباره وضعیت گناباد به موضوعات مهمی اشاره کرد و صبورانه پاسخ گوی سوالات ما بود.

تبدیل الگو در کشور

فرماندار گناباد به ظرفیت و سرمایه هایی که در این شهرستان وجود دارد اشاره می کند و می گوید:گناباد یکی از شهرستان های بزرگ استان خراسان رضوی است که قدمت زیادی دارد.در کنار این مسئله وجود قنات قصبه با قدمت ۲۵۰۰ سال و محصولات کشاورزی به همراه آثار تاریخی نشان دهنده ظرفیت و قابلیت هایی است که می تواند به یک الگوی اقتصادی در کشور تبدیل شود. وی خاطر نشان می کند:طی یک برنامه به تمام روستاهای تابعه شهرستان گناباد سفر کرده و از نزدیک با ظرفیت ها و حتی آسیب های موجود آشنا شدم.در بررسی های انجام شده متوجه شدیم خشکسالی های پی در پی باعث شده که خیلی از سرمایه ها هدر برود و حتی جوانان هم از روستا ها به دیگر شهرها مهاجرت کنند. پس به دنبال این مسئله طرح «توسعه پایدار» را طراحی کردیم تا مردم با توجه به امکاناتی که دارند دیگر به اعتبارات و کمک های دولتی کمتر وابسته باشند.وی با اشاره به این که در شهرستان ۱۰ هزار دانشجو وجود دارد، می افزاید: مردم گناباد انسان هایی قانع و مهربان هستند، در همه مراسم و راهپیمایی ها با عشق و علاقه حضور پیدا می کنند. اما مردم با مشکلات زیادی رو به رو هستند که درصورت بی توجهی ممکن است مسائلی به وجود بیاید که شهرستان را تهدید کند.این فرهنگ غنی باید حفظ شود و برای ماندگاری آن باید تلاش کرد. وی با ابراز خرسندی از وجود ظرفیت هایی که در شهرستان وجود دارد می گوید:وجود قنات قصبه به طول ۳۳ کیلومتر یکی از شاهکارهای ساخت بشر است که پس از چندین سال خشکسالی از حجم آب آن چیزی کم نشده است.سفال این شهرستان سابقه چندهزار ساله دارد اما به آن توجهی نشده و به فراموشی سپرده شده است.زعفران گناباد هم به لحاظ کمیت و کیفیت دارای ارزش افزوده زیادی است.حتی معادن زیادی در این شهر وجود دارد اما متاسفانه کسی از این ظرفیت به خوبی استفاده نکرده و نیمی از آن تعطیل است.

تدوین ۳ طرح توسعه پایدار

وی به ۳ طرح توسعه پایدار که با نگاه علمی و دانشگاهی تعریف شده است اشاره می کند و می گوید:اولین طرح ، مدیریت آب در شرایط خشکسالی است.چرا که خشکسالی جزو اقتضائات طبیعت است.اما راهکاری وجود دارد که در شرایط خشکسالی بتوان زندگی کرد.دومین طرح ، وجود آثار زیاد تاریخی است که در صورت مدیریت صحیح می تواند درآمد زا باشد و سومین طرح هم صنعت خانه به خانه تا کارخانه است که برای این طرح برنامه های زیادی تهیه و تدوین شده است.وی با تاکید بر اهمیت و توجه به این ۳ طرح می گوید: در این ۳ طرح بنیادین ،۷۰۰ فرصت شغلی به وجود می آید که در این بین ۲۳۰۰ عنوان شغلی تعریف می شود.اگر به این طرح ها به عنوان الگو توجه شود قطعا ۳-۴ هزار نفر مشغول به کار می شوند.حتی با کمترین بودجه می توان شغل پایدار ایجاد کرد.وی اضافه می کند:فروش محصولات کشاورزی و شغل های خانگی برای مردم یک دغدغه اساسی است که در این زمینه نیز رایزنی هایی با سرمایه گذاران انجام داده ایم تا محصولات آن ها را بدون واسطه خریداری کنند.”صائمی فرد”در ادامه به انواع ظرفیت های موجود اشاره می کند و اظهار می دارد:در شهرستان گناباد آثار تاریخی زیادی مربوط به دوران هخامنشی،صفویه و حتی ساسانیان وجود دارد که روستای “ریاب” نمونه ای منحصر به فرد از این آثار تاریخی است.تمام بافت این روستا قدیمی و سنتی است و مردم در این منطقه زندگی می کنند.البته بیشتر منازل ثبت ملی شده است که به یک شهرک سینمایی می تواند تبدیل شود.

تمدن چند هزار ساله ایران

وی درباره قنات قصبه هم می گوید:یکی از قدرت های ساخت بشر که شگفتی خاص خودش را دارد وجود قنات قصبه است که بیش از ۲۵۰۰ سال سابقه دارد و سالانه گردشگران زیادی برای بازدید به گناباد سفر می کنند که در تعطیلات نوروز امسال ۲۶ هزار نفر از قنات قصبه بازدید کردند. وی ادامه می دهد: هم اکنون آب این قنات به خاطر خرده مالکی که دارد به خوبی مدیریت نمی شود.این در حالی است که اگر طرح خوبی ارائه شود از این آب می توان در مسیر رسیدن به مزرعه به عنوان آب درمانی، استخر شنا، پرورش ماهی و همچنین در حوزه های مختلف استفاده های بهینه کرد که گامی در جهت اقتصاد شهرستان محسوب می شود.با معرفی این قنات می توان قدرت مردمان ایرانی را به رخ دیگر کشورها به عنوان یک تمدن چند هزار ساله ایران نشان دهیم.

طرح اشتغال خانه به خانه

فرماندار گناباد در تشریح طرح صنعت خانه به خانه تا کارخانه می گوید: به جرات می توان گفت که در هر خانواده ساکن در این شهرستان چند نفر بیکار وجود دارد.در آمار سرشماری فقط سرپرست خانواده جزو فهرست آمار بیکاران قرار می گیرد یا این که اعلام می کنند پدر یک خانواده کشاورز است اما همسر و فرزندش کشاورزی نمی کنند. می توان طرح اشتغال خانه به خانه را با مشارکت تمام اعضای خانواده اجرا کرد که این مسئله باعث می شود خانواده ها نیازمند و محتاج کسی نباشند.از طرفی مهاجرت از روستا به شهر ها نیز کمتر می شود.وی اظهار می دارد:طرح خانه به خانه در کره شمالی انجام شده و موفق هم بوده است. در نتیجه این طرح ها آماده شده است اما برای اجرا نیازمند حمایت هستیم.ابتدا باید بستر سازی شود و سپس همه مسئولان مربوطه نیز دراین زمینه کمک کنند.وی تاکید می کند:اجرایی شدن این طرح می تواند الگویی برای دیگر شهرستان ها باشد که این مسئله به اقتصاد کشور کمک شایانی می کند.وی درباره اهمیت طرح توسعه پایدار می افزاید:اجرای طرح توسعه پایدار به عنوان یک سرمایه ای است که حتی ۵۰۰ سال دیگر هم انسان ها می توانند از این طرح ها استفاده کنند که خدمت بزرگی به جامعه است. همه طرح ها به صورت علمی تهیه و تدوین شده است که الان آماده اجراست به شرطی که زیر ساخت ها هم آماده باشد و مسئولان کشوری نیز حمایت های همه جانبه ای داشته باشند.وی ادامه می دهد:هزاران هکتار منابع طبیعی در شهرستان وجود دارد که به معنای واقعی “منابع “هستند اما با این وجود چرا باید در کنار این منابع ارزشمند افراد بیکار وجود داشته باشد؟ به عنوان مثال طرح کشت سماق را در دستور کار داریم که زمین های آن به صورت هکتاری در اطراف شهرستان وجود دارد. همچنین کاشت «رزماری» که گیاهی درمانی است و در ماه فقط یک بار نیاز به آب دارد که می توان از این گل بهره زیادی برد. اما همه این ها نیازمند حمایت های مالی و معنوی است.در همین زمینه درصددیم تا ابلاغ بودجه امسال شهرستان با مسئولان استانی جلساتی داشته باشیم که بتوانیم نظر آن ها را برای اجرای این طرح ها جلب کنیم.

وی درباره فرصت شغلی که برای تعدادی از زنان سرپرست خانوار ایجاد شده است می گوید:در بیمارستان های شهرستان بسته ای تهیه شده که شامل (کلاه، دمپایی، بلوز و شلوار) است که در اختیار بیماران قرار می گیرد.براین اساس تعدادی از زنان سرپرست خانوار در این زمینه مشغول به کار شده اند کاری با کیفیت ارائه می کنند که همین یک نوع فرصت شغلی محسوب می شود.به گفته فرماندار گناباد ،این شهرستان دارای سرمایه های زیادی است اما تغییر فرهنگ و ذائقه مردم خیلی سخت است.مردم اگر بخواهند از شیوه سنتی جدا شوند و به صورت مدرن کار کنند شرایط خاصی را می طلبد.صائمی فرد می افزاید:توانمندی های مردم در گناباد خیلی زیاد است اما نیاز به فرهنگ سازی دارد.

اعتبارات قطره چکانی

وی دربخشی دیگر از سخنان خود وضعیت بهداشتی درمانی گناباد را خوب توصیف می کند و می افزاید: یکی از مهم ترین اتفاقاتی که قرار است امسال بیفتد تکمیل بیمارستان ۲۰۰ تخت خوابی بهلول گنابادی است که تاکنون ۸۴ درصد آن رشد داشته است وبرای تکمیل آن منتظر اعتبار قطعی هستیم البته اعتبار در نظر گرفته شده با احتساب خرید تجهیزات است که هنوز تخصیص نیافته است.فرماندار گناباد با انتقاد از روند وضعیت نه چندان خوب پروژه های عمرانی به خاطر نبود اعتبارات می گوید:در سال های اخیر وضعیت اعتبارات دولتی به خاطر بعضی مسائل خیلی اندک شده است که همین مسئله بر توسعه و رشد کارهای عمرانی تاثیر می گذارد.از طرفی یکی از دغدغه های ما راه اندازی فرودگاه است که هنوز کارخاصی انجام نشده است.وی ادامه می دهد:برای بحث راه آهن هم با نماینده های مجلس شورای اسلامی صحبت هایی انجام داده ایم. بعضی از روستا ها هم نیاز به آسفالت دارد و حتی طرح هادی هم باید در چند روستا انجام شود. اما با وجود این هنوز از بودجه سال جاری هیچ اطلاعی نداریم.

تعطیلی نیمی از معادن

فرماندار گناباد در بخش پایانی سخنان خود به وضعیت معادن شهرستان می پردازد و با بیان این که نیمی از معادن گناباد تعطیل شده است خاطر نشان می کند:وجود معادن زیاد نشان از سرمایه های بزرگ گناباد است. در این زمینه با چند سرمایه گذار صحبت کردیم که آن ها نیز بازدیدهایی از معادن داشته اند. وی می افزاید:نمی خواهیم در این زمینه کار با عجله ای انجام دهیم. پس باید بر اساس برنامه پیش برویم. در این زمینه حمایت های همه جانبه ای از سرمایه گذاران داریم که هر جایی با مشکل اداری رو به رو شوند سعی می کنیم مشکل آن ها را رفع کنیم.

روزنامه خراسان رضوی – مورخ سه‌شنبه ۱۳۹۴/۰۳/۰۵ شماره انتشار ۱۸۹۸۰