کربلایی رمضان دهقان مردی قرآنی از دیار گناباد

استان خراسان رضوی دارای برخی از رسوم مذهبی باسابقه و تأثیرگذار است. رسومی که علاوه‌بر پاسداشت جایگاه قرآن کریم، زمینه زنده نگهداشتن فرهنگ قرائت قرآن را نیز حفظ کرده است.

در ماه شریف شعبان، مراسم چراغ برات، از جمله این مراسم است که در شهر مشهد و شهرهای جنوبی استان خراسان رضوی، نمود بیشتر و بهتری دارد. شهرستان گناباد نیز

از این موضوع مستثنی نیست و در روزهای ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ ماه شریف شعبان، مردم با حضور در کنار قبور عزیزانشان به ذکر فاتحه و اخلاص و نیز قرائت قرآن می‌پردازند.

به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ایران(ایکنا)، همزمان با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، در جای جای میهن اسلامی، جلسات قرآنی اعم از قرائت، تفسیر، تجوید، روخوانی و روانخوانی و سخنرانی با موضوع قرآن برگزار می‌شود.

استان خراسان رضوی اما، دارای برخی از رسوم مذهبی باسابقه و تأثیرگذار است. رسومی که علاوه‌بر پاسداشت جایگاه قرآن کریم، زمینه زنده نگهداشتن فرهنگ قرائت قرآن را نیز حفظ کرده است.

در ماه شریف شعبان، مراسم چراغ برات، از جمله این مراسم است که در شهر مشهد و شهرهای جنوبی استان خراسان رضوی، نمود بیشتر و بهتری دارد.

شهرستان گناباد نیز از این موضوع مستثنی نیست و در روزهای ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ ماه شریف شعبان، مردم با حضور در کنار قبور عزیزانشان به ذکر فاتحه و اخلاص و نیز قرائت قرآن می‌پردازند.

روستای «سقی» از روستاهای براکوه شهرستان گناباد است که این مراسم در آن به مدت سه روز برگزار می‌شود. همچنین در این روستا رسم بر این است که پس از فوت افراد، به مدت سه شبانه‌روز، قاریان قرآن به ختم قرآن می‌پردازند و ثواب آن را به روح تازه گذشته هدیه می‌کنند.

در ماه مبارک رمضان نیز، فرهنگ و سنت حسنه جزء‌خوانی همواره در روستای سقی رایج بوده و ختم قرآن به روش جزء جزء، از جمله این رسومات است. در این روش، قرآن کریم که به ۳۰ جزء تقسیم شده است، از سوی کسانی که برای اموات خود خیرات کرده و قرائت قرآن را در نظر می‌گیرند، به هر نفر یک جزء قرآن اختصاص پیدا می‌کند و افراد با خواندن آن، ثوابش را در مجلسی که همه قاریان حضور دارند، به روح واقف یا اموات بانی جلسه اهدا می‌کنند.

در این مصاحبه که با هدف آشنایی با خادمان قرآن انجام شده است؛ با یکی از قدیمی‌ترین قاریان قرآن در مراسم‌های مختلف آشنا می‌شویم که مطالعه آن خالی از لطف نیست.

کربلایی رمضان دهقان، یکی از خادمان قرآن کریم در پاسخ به این پرسش که «قرائت قرآن را از چه سنی شروع کردید؟»، بیان کرد: در روستای محل سکونت من بچه‌ها را به «بچه ملایی» می‌فرستادند. مکانی که در آن روحانی به آموزش قرآن کریم می‌پرداخت. در آن زمان به هر شخصی که سواد خوبی داشت و در بیان و قلم استاد بود، ملا می‌گفتند.

وی ادامه داد: پدر بنده از قاریان قرآن کریم بود. در مدت عمرم به یاد ندارم که از صبح از خواب بیدار شویم و صدای قرآن خواندن ایشان را نشونیم. حتی کسانی که از آن کوچه رد می‌شدند، می‌ایستادند و صدای ایشان را گوش می‌کردند. واقعاً صدای خوبی داشت. مرحوم پدرم من و خواهرانم را به همان بچه ملایی می‌فرستاد. مرحوم «آخوند ملامحمد قاسم»، انسان فوق‌العاده‌ای در آموزش قرآن بود. البته وقتی یاد نمی‌گرفتیم ما را به «فلک» می‌بستند یعنی پاهای ما را می‌بستند و به کف پایمان می‌زدند تا قرآن را یاد بگیریم.

کربلایی رمضان دهقان بیان کرد: روش «هجی کردن قرآن» خیلی سخت بود و باید حروف و کلمات را دقیقاً «هجی» می‌کردیم ولی قرآن را بدون غلط و با اعراب صحیح یاد گرفتم. پدرم نیز چون به قرائت قرآن آشنا بود و تجوید آن را به خوبی ادا می‌کرد، وقتی کسی از دنیا می‌رفت برای قرائت قرآن به ایشان مراجعه می‌کردند و البته کم کم این رسم در خانواده ما جایگزین شد و به من رسید.

دهقان افزود: مرحوم «آخوند ملا حمزه» که جد پدری من بود، از علمای سابق روستای سقی بوده است. من قرائت قرآن خود را مدیون مرحوم پدرم و استادهای قدیمم هستم و از سن ۱۲ سالگی شروع کردم به همین به اصطلاح «قاری شدن» در روستای سقی؛ یعنی زمانی که تازه از سفر کربلا برگشتم، چون مرحوم پدرم مرا به کربلا برد، بعد از این که از کربلا برگشتیم که تقریباض در دهه ۱۳۳۰ بود، کم کم به قرائت قرآن کریم مشغول شدم.

وی عنوان کرد: از سنین جوانی به قرائت قرآن مشغول بودم و قرآن کریم را بدون غلط می‌خواندم و مردم نیز استقبال خوبی می‌کردند. البته من به فرزندانم هم به گونه‌ای قرآن آموختم که پسر بزرگم در کلاس سوم دبستان قادر بود قرآن را بدون غلط بخواند و حتی در مسابقات قرآنی در شهرستان گناباد مقام سوم قرائت را هم کسب کرد. رسمی هم در شهر ماست که برای اشخاصی که از دنیا می‌روند سه شبانه روز قرآن می‌خوانم.

این قاری قرآن کریم ضمن یادی از قاریان قرآن کریم که هم رده ایشان بودند، گفت: حال که در ماه مبارک رمضان هستیم، خوب است از دوستان قاری خود که از دنیا رفته‌اند، یادی کنم. مرحوم حاج اسماعیل شریفی، مرحوم حسین رفعتی و مرحوم حاج محمد قاسمی از خادمان قرآن کریم بودند.

دهقان بیان کرد: تا جایی که یادم هست، بیش از ۴۰۰ بار موفق شده‌ام قرآن را ختم کنم. ما با آمار کار نمی‌کنیم، قرآن را می‌خوانم تا قلبم و دلم روشن شود. قرآن را می‌خوانم که برکت در زندگی و عمر را در پی داشته باشد. البته درس چندانی نخواندم ولی ارتباط خود را با قرآن حفظ کردم. در ماه‌های شریف شعبان و رمضان، قرائت قرآن در رأس امور من هست و علاوه‌بر اشتغال به کشاورزی، صبح‌ها پس از نماز صبح به قرائت قرآن مشغولم.

وی در پاسخ به این پرسش که «آیا ملبغی را هم در ازای این کار دریافت می‌کنید؟»، بیان کرد: خداوند ضامن رزق است. این مطلب در سوره طلاق نیز بیان شده است که خداوند می‌فرماید «من از جایی که شما فکر آن را هم نمی‌کنید، به شما روزی می‌دهم». خوب ما هم خدایی داریم، من طبق سفارش پدرم، هیچگاه برای قرائت قرآن پول نمی‌گیرم. قرائت قرآن را هم به عنوان ممر درآمد در نظر نگرفته‌ام. خدا را شکر می‌کنم که با همین روش، فرزندانم را تربیت کرده‌ام و آنها هم از من متابعت می‌کنند. آنچه مردم لطفشان باشد و عنایتشان، دریافت می‌کنم و برای امواتشان فاتحه‌ای قرائت می‌کنم.

دهقان در پایان یادآور شد: به جوانان توصیه می‌کنم که قرآن را فراموش نکنند و به قرائت روزانه حداقل یک صفحه مداومت کنند چون قرآن نور است و انسان را از ظلمت‌ها و تاریکی‌ها نجات می‌دهد.

خبرگزاری قرآنی ایران(ایکنا)

گروه خبرنگاران افتخاری / راحله دهقان