برنامه ملی بهبود تولید، فرآوری، توزیع و صادرات زعفران
هیات دولت بنابر پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی برنامه ملی’بهبود تولید، فرآوری، توزیع و صادرات زعفران’ را تصویب و برای اجرا ابلاغ کرد.
به گزارش روز دوشنبه ایرنا از پایگاه اطلاع رسانی دولت، بر این اساس، وزارت جهاد کشاورزی به عنوان مسئول اجرای برنامه موظف است با همکاری دستگاه های ذیربط برای اجرای راهکارهای تعیین شده به منظور تحقق چشم انداز برنامه یاد شده، اقدام کرده و حداکثر طی پنج سال شرایط لازم برای اجباری شدن استانداردهای موضوع فصل پنجم این برنامه را به طور کامل تامین کند.
طبق این مصوبه، بایستی گزارش روند اجرای برنامه به صورت سالانه به دفتر هیات دولت ارایه شود.
از اهداف اجرای برنامه ملی زعفران، دستیابی به تولید سالانه ۵۰۰ تن زعفران در افق سال ۱۴۰۰، ارتقاء کیفیت زعفران، ساماندهی فعالان امور تولید، فرآوری، بازاریابی و صادرات زعفران زیر نظر شورای ملی زعفران، تدوین و بازنگری استانداردهای مربوط و اجرای آنها به شرح فصل پنجم و ارتقاء جایگاه زعفران ایران در سازمان استاندارد جهانی از طریق ایجاد دبیرخانه مستقل زعفران در ایران زیر نظر کمیته بینالمللی ادویه و چاشنی (iso) است.
همچنین ثبت برند ملی زعفران ایران و حفظ حقوق معنوی آن (حمایت از ثبت خواص و ویژگی های زعفران درمبادی بینالمللی، کدکس غذایی و استاندارد جهانی) و ارتقای سهم تجارت بینالمللی زعفران از صادرات متوسط سالانه ۱۳۰تن به ۳۵۰تن در سال ۱۴۰۰ و ارزآوری بیش از یک میلیارد دلار از طریق شناسایی و توسعه بازارهای فروش زعفران و نیز متعادل سازی قیمت داخلی و قیمت های بینالمللی نیز از اهداف اجرای این برنامه است.
**بهبود فرآیند تولید
ایران با دراختیار داشتن بیش از ۹۶ درصد کل زعفران تولیدی جهان، به دلیل وجود شرایط اقلیمی مناسب برای کشت زعفران، زمینه تولید زعفران با بالاترین درجه کیفیت را داراست.
متوسط وضعیت عملکرد تولید زعفران ایران در ۱۸ سال گذشته برابر با ۳۲/۴ کیلوگرم در هر هکتار و مجموع تولید ۲۳۹ تن در سال ۱۳۸۹ بوده که با اجرای این برنامه باید تا سال ۱۴۰۰ به ۷کیلوگرم در هر هکتار و مجموع تولید ۵۰۰ تن برسد.
افزایش توان مالی تولید کنندگان زعفران، کاهش قیمت تمام شده تولید زعفران، افزایش سطح بهداشت زعفران تولیدی و ارتقاء فرهنگ تولید کیفی زعفران است.
براساس این مصوبه برنامه ملی بهبود تولید، فرآوری، توزیع و صادرات زعفران؛ صدور شناسنامه جداگانه برای زعفران کاران، مزارع، واحدهای بهره برداری زعفران و تشکیل بانک اطلاعاتی مربوط ، آموزش کارشناسان فنی زعفران و بکارگیری آنها در مدیریت مزارع زعفران (با اولویت بهره گیری از کارشناسان شرکت های خدمات مشاوره فنی و مهندسی کشاورزی، تربیت کار گر ماهر(اپراتور ماشین آلات) زعفران، گسترش ضریب مشارکت تولیدکنندگان در طرحهای مکانیزاسیون و نوسازی مزارع، ارتقاء سطح دانش مکانیزاسیون تولیدکنندگان و توسعه مکانیزاسیون در مزارع زعفران (ترویج دستگاههای الگویی نظیر پیاز کار دو ردیفه، برداشت گل و جداساز کلاله) از راهکارهای اجرای برنامه ملی زعفران در کشور است.
**بهبود روش های فرآوری و بسته بندی
تعداد واحدهای دارای پروانه بهره برداری در زمینه درجه بندی و بسته بندی زعفران در کل کشور ۷۳ واحد با مجموع ظرفیت ۸۸۸ تن در سال است که با اجرای این برنامه باید در سال ۱۴۰۰ تعداد واحد های دارای پروانه بهره برداری در زمینه درجه بندی و بسته بندی زعفران و ۸۷ واحد با مجموع ظرفیت ۹۶۳ تن برسد.
به صفر رساندن میزان ناخالصی زعفران، افزایش ارزش افزوده صادراتی زعفران و فرآوردههای جانبی آن و صادرات زعفران در بسته بندی های متناسب با بازار های مختلف از راهبردهای این برنامه ملی است.
همچنین آموزش ضوابط فنی و بهداشتی به واحدهای آماده سازی و بسته بندی انواع ادویه و چاشنی در دسترس برای صاحبان واحدهای بسته بندی، صدور شناسنامه برای واحدهای مختلف فرآوری و بسته بندی زعفران، تجهیز خطوط درجه بندی و بسته بندی زعفران به ابزار و تجهیزات مدرن و ساماندهی واحدهای درجه بندی (سورتینگ) و بسته بندی تحت پوشش تعاونی های کشاورزی و زعفران کاری از دیگر راهکارهای برنامه ملی زعفران است.
**بهبود بازاریابی و تجارت خارجی زعفران
براساس این مصوبه، یکی از دلایل استفاده نکردن از توانمندی تولید زعفران در کشور، کاهش حجم تولید و صادرات، عدم توجه به شناخت بازار، ناموفق بودن در جلب مشتری ثابت، ناپایدار بودن قیمت های مناسب بازار و ضعف در تبلیغات و امور مرتبط به بازاریابی زعفران بوده که موجب عدم تمایل به افزایش عملکرد در واحد سطح و یا عدم پذیرش ریسک سرمایه گذاری در جهت تولید بیشتر از یک سو و از سوی دیگر از دست دادن بازار و مشتریان در خارج از کشور شده است.
بر این اساس، از راهبردهای این برنامه؛ افزایش سهم ایران از منافع و ارزش افزوده حاصل از تجارت زعفران، بازاریابی و گسترش شبکه فروش زعفران و محصولات جانبی آن در خارج از کشور و اعتماد سازی جهت برند ملی ایران در تجارت زعفران است.
همچنین طبق این مصوبه، گسترش مطالعات بازاریابی و فعالیتهای تبلیغاتی، مطالعه امکان سنجی و اثر بخشی بازار فروش اینترنتی، تشویق شرکتهای فعال در تجارت الکترونیک زعفران و به کارگیری روشهای مختلف ترویج فرهنگ مصرف و توسعه بازار زعفران از جمله برپایی نمایشگاه، مراکز عرضه محلی، همایشهای تخصصی و جشنواره های توسعه گردشگری زعفران از دیگر راهکارهای این برنامه است.
**بهبود و توسعه تحقیقات زعفران
کاربرد دارویی، خوراکی و صنعتی زعفران تاکنون جایگاه حقیقی خود را پیدا نکرده است. انجام تحقیقات مناسب و آشکارسازی این خواص، علاوه بر ایجاد بازارهای جدید، باعث بهبود جایگاه ارزآوری و افزایش ارزش افزوده زعفران می شود.
براساس مصوبه راهبرد این برنامه، توسعه تحقیقات علمی و کاربردی تولید، فرآوری، بسته بندی، توزیع و صادرات زعفران و محصولات جانبی آن است.
براین اساس، تعیین روشهای مناسب کشت زعفران در مناطق مختلف، بررسی روشهای تغذیه گیاهی زعفران، تهیه مدل شبیه سازی رشد و عملکرد زعفران، بررسی سیستمهای آبیاری مناسب در زراعت زعفران، بررسی تاثیر شرایط اقلیمی بر تولید زعفران، انجام مطالعات شناسایی انواع زعفران تولیدی در کشور و ثبت آنها و توسعه تحقیقات کاربردی زعفران با همکاری تولید کنندگان و مصرف کنندگان عمده آن از راهکار های این بخش است.
**بهبود و تدوین استانداردهای زعفران
اجرای استاندارد، باعث تنظیم فرآیند تولید، فرآوری و بسته بندی زعفران شده و شرایط نگه داری و انبارداری زعفران را بهبود داده و همچنین باعث افزایش کیفیت همکاریهای تجاری، بازاریابی و بازار رسانی می شود و در نتیجه آن رضایت مندی مشتریان، تجار و مصرف کنندگان افزایش می یابد.
استانداردسازی زعفران و فرآیند تولید، فرآوری و بسته بندی آن با هدف بهبود کیفیت و حذف زعفران تقلبی و فراهم آوردن زیر ساختها و مقدمات لازم برای اجباری شدن استانداردهای مختلف مربوط به زعفران است.
تدوین استانداردهای لازم توسط سازمان ملی استاندارد با همکاری وزارت جهاد کشاورزی شامل؛ استاندارد زعفران فاقد هرگونه سم و کود شیمیایی (ارگانیک)، استاندارد ویژگی های زعفران مصارف داخلی،استاندارد ویژگی های زعفران صادراتی و استاندارد انواع بسته بندی برای زعفران است.
این مصوبه از سوی ‘محمدرضا رحیمی’؛ معاون اول رییس جمهوری برای اجرا ابلاغ شده است.