غبار روبی امامزاده دیسفان

سنت آماده سازی و نظافت مساجد و مکان های مذهبی از پرطرفدارترین مراسم در روزهای اغازین رمضان است که در اول رمضان در امامزاده احمد جوانمرد دیسفان هم برگزار شد.



روستای دیسفان و روستای خانیک در حاشیه جاده کاخک- کلات از قدیمی ترین روستاهای منطقه براکوه است. هر دوی این روستاها دارای امامزاده می باشند و با توجه به طبیعت درخور تحسین اش همواره با اقبال زائران مواجه اند.

در آغازین روز ماه رمضان با گروه کوچکی از کارمندان اداره اوقاف شهرستان راهی منطقه شدیم و با کمک عده ای از اهالی ضریح امامزاده را غبار روبی نمودیم.

معمولا غبارروبی آداب خاصی دارد. باز کردن درب ضریح همراه با سلام و صلوات است. سپس بزرگی وارد می شود  قرآن و لوح روی قبر را خارج می کند. در ادامه  پول های درون ضریح جارو می شود و درون پارچه ای ریخته می شود. سپس همه مهمان ها دور پارچه جمع می شوند و در شمارش پول ها کمک می کنند. گروهی نیز درون ضریح رفته و با پارچه سفید و گلاب تمیزکاری می نمایند. از عارفانه ترین مراسم خواندن دو رکعت نماز شکر درون ضریح است که سعی در خلوص نیت آن در چهره همه هویداست.  

هر کدام از این آداب با توجه به تعداد زائران و میزان رسمی بودن مراسم با تشریفات کم یا زیاد انجام می شود.

امامزاده احمد جوانمرد دیسفان که ثبت ملی نیز شده در عمارتی با معماری سه دوره مختلف قرار دارد.  اصل بنا در قرن هفتم یا هشتم در دوره تیموری بنا شده است. گنبد هشت ترک بیانگر این دوره تمدن اسلامی می باشد که در این ساختمان نیز استفاده شده است. در دوره صفویه بنا بازسازی شده است و شبستان شمالی نمایانگر ان می باشد. از سال ۱۳۶۹ ترمیم و اضافه کردن ساختمان مجددا آغاز شد. و کاشی کاری، شبستان جنوبی و ضریح مطهر مربوط به همین دوره می باشد. در سال گذشته ضریح امامزاده در اصفهان به دست استاد کبیری ساخته شد. هزینه تقریبی ۳۰ میلیون تومان به همراه یک کیلو طلا برای آبکاری ضریح مصرف شد. ضریح آماده به تهران در حسینیه دیسفانی ها برده شد. و از انجا با تشریفات خاص به کاشمر و مصلای گناباد هم روانه شد و سرانجام در بارگاه امامزاده نصب گردید.

ضریح در یک ساختمان چهار ضلعی قرار دارد که از چهار طرف درب می خورد. این ساختمان چهار ضلعی در قسمت بالا به هشت قسمت تقسیم شده و تا گنبد به همین صورت بالا می رود.

دربالای درب اصلی ورودی که از شبستان شمالی باز می شود فضایی حدود ۲متر مکعب ایجاد شده که درونش خالی شده است و تنها دریچه کوچک در سقف به درونش باز می شود .  آقای قامتی در مورد فلسفه وجود این فضا خالی می گوید. مردم منطقه در گذشته قرآن های قدیمی و کتب ادعیه کهنه شده را به جای دفن در زمین در این فضا می انداخته اند تا به مرور زمان به خاک تبدیل شود و از طرفی مردم که وارد حرم می شوند از زیر این قران ها عبور کنند.

کنجاوی برای دیدن درون محفظه ما را برآن داشت تا نردبانی اوردیم و از دریچه سقف به درونش نگاه کردیم. صحنه عجیبی بود. کاغذهای بسیار کهنه که روی هم تلمبار بود و تقریبا از هم متلاشی شده بودند. در میان آنها برخی کتب هنوز قابل ورق خوردن بود .دو نسخه قران را درحالی که پر از گردو خاک بود خارج کردیم و پایین اوردیم. هر دو قران خطی بودند که گوشه های کاغذها هم خورده شده بود. به آرامی آنها را تورق کردیم. در گوشه یکی با جوهری متفاوت از اصل کتاب فردی یادگاری نوشته بود. " روز یا شب جمعه … سوره کهف به تاریخ ۱۳۰۹، ۱۵ رمضان المبارک"   یعنی دقیقا ۱۲۱ سال قبل بر این قران حاشیه زده شده است. پس مطمئنا خود قرآن بیش از این عمر دارد! قرآن ها را به امانت گرفتیم تا تحقیق بیشتری نماییم.

گروهی در این زمان مشغول شمارش پول ها بودند. در بازه زمانی سه ماه گذشته حدود یک میلیون و سی صد هزار تومان اسکناس به درون ضریح انداخته شده است. آقای تسلیمی پول ها را دسته می کند و سپس صورتجلسه شده و چند تن از حاضرین امضا می کنند.

در میان صورتجلسه های موجود اوقاف اولین آن را جستجو می کنیم تا گذر زمان را بهتر لمس کنیم. اولین کاغذ بایگانی شده مربوط به صورتجلسه غبارروبی دی ۱۳۶۹ است که در یک دوره سه ماه پانزده هزار تومان پول نقدی از درون ضریح جمع آوری شده است. اقای احمد نژاد یکی از هئیت امنا نگاهی به کاغذ می اندازد و می گوید همه امضا کنندگان آن اکنون از دنیا رفته اند! یکی از هیئت امنا یادی از مرحوم ایت الله فیض بزرگ منطقه و مسئول قبلی امامزاده می کند. ایشان از علمای بزرگ منطقه و مسئول حوزه علمیه کاخک نیز بوده اند.

با تشکر از هیئت امنا آقایان قامتی، احمدنژاد و فرخ و دوستان اداره اوقاف آقایان یعقوبزاده و تسلیمی

احمد یوسفی مقدم