مشارکت مردمی، جمهوری اسلامی
نظام سیاسی در ایران بر ۲ پایه جمهوریت و اسلامیت بنا شد. اگر وجه اسلامیت، این نظام را از سایر نظام های سیاسی جهان متمایز می سازد اما نقطه تلاقی با نظام های دموکراسی ، جمهوریت نظام است. جمهوری اسلامی با تاکید بر مشارکت مردم در…
مجلس شورای اسلامی یکی از ارکانهایی است که نقش مهم چهار ساله ای در کشور دارد . مهم ترین مولفه تشکیل و تداوم نظامهای دموکراسی، مشارکت مردم است. مردم نقش تعیین کننده در استقرار و استمرار حکومت ها دارند ودر صورت کم رنگ شدن حضور آنان در عرصه های سیاسی، دولت ها با بحران روبرو خواهند شد. بدون شک نظامهای سیاسی مبتنی بر مردم سالاری، ضریب مشروعیت خویش را با عیار حضور مردم در مشارکت سیاسی مورد سنجش و ارزیابی قرار می دهند.
نظام سیاسی در ایران بر ۲ پایه جمهوریت و اسلامیت بنا شد. اگر وجه اسلامیت، این نظام را از سایر نظام های سیاسی جهان متمایز می سازد اما نقطه تلاقی با نظام های دموکراسی ، جمهوریت نظام است. جمهوری اسلامی با تاکید بر مشارکت مردم در حوزه های مختلف، مردمی بودن، خویش را به اثبات رسانده است، حضور و مشارکت مردم در انتخابات دستاوردهای قابل توجهی را در بر دارد و به دلیل اهمیت این موضوع، دشمن معمولاً در زمان برگزاری انتخابات سعی در تخدیر اذهان و مسموم کردن فضای حاکم بر انتخابات را دارد تا از این طریق در اراده مصمم مردم خلل ایجاد کند. مشارکت واقعی انتخابات در مقاطع مختلف تاریخ انقلاب اسلامی،نقش حیاتی در تحولات سیاسی کشور داشته و مهمترین ساز و کار مشاکرت توده های سیاسی نیز بوده است. انتخابات بستری برای رقابت و چالش های جناحی و گروهی، ابزاری برای بیان تقاضا و روشن شدن مواضع افراد و نیز زمینه ای برای برخورد نهادهای درگیر نظام سیاسی در امر انتخابات است. حضور در انتخابات یکی از شاخص هایی است که نماد مشارکت سیاسی مردم در تصمیم گیری و ساختن سرنوشت خود محسوب می شود. مشارکت سیاسی به عنوان پدیده ای جدید در نظامهای سیاسی معاصر، نقطه تلاقی جامعه و حکومت است به واقع مشارکت سیاسی محصول توافق بنیادین میان شهروندان در فرایند تصمیم گیری و خط مشی های سیاسی است. مشارکت واقعی به معنای نفوذ و حضور آرا و انتظاراتی است که از سطوح پایین به سمت بالای هرم قدرت حرکت می کند و دستور یک نظام سیاسی را تشکیل می دهد.
در یک حکومت مردمی به حضور و مشارکت قانونمند همه مردم در برنامه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تاکید شده است و نقش مردم در شکل گیری و اداره این حکومت بسیار اساسی و موثر به شمار آمده است. اگر مشارکت به مفهوم دخالت مردمی افراد، و گروهی در سرنوشت خویش و شرکت آنها در شکل دهی و صورتبندی حیات اجتماعی و سیاسی خود بدانیم به این نتیجه می رسیم که نقش مردم در قالب انتخابات و حق رای عینیت پیدا می کند. این امر در یک حکومت مردمی اساسی و کلیدی است وهرچه این مشروعیت سیاسی و مشارکت مردمی کم رنگ تر باشد ثبات سیاسی یک نظام خدشه می بیند نظامهای حاکم بر جوامع بشری، زمانی می توانند شاهد استحکام پایه های خویش باشند که عنصر مشارکت عمومی در تحقق آنها نقش اساسی داشته باشد و به تعبیری قوام و ثبات هر حکومتی بسته به مزان حضور و مشارکت عمومی همسو با آن است. مردم با شرکت در انتخابات در حقیقت در تعیین سرنوشت خود سهیم می شوند، اصل ۶ قانون اساسی رکن مردمسالاری این نظام را چنین بیان می کند «در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکای آرای عمومی اداره شود، اعضای شوراها و نظایر اینها یا از راه همه پرسی، در مواردی که در اصول دیگر این قانون معین می شود. بنابراین براساس قانون اساسی، تجلی و تبلور اداره عمومی از طریق ساز و کار انتخابات است. به عبارت دیگر مردم در نظام مردم سالار دینی می توانند با حضور در پای صندوق رای نقش خود را در اداره نظام اسلامی تثبیت کنند این اراده در قالب سهم داشتن مردم در آینده خود عامل اصلی انسجام و وحدت ملی در جامعه است.
در نظام جمهوری اسلامی،مشارکت سیاسی مردم به منزله حق رای به تحقق و برپایی حکومت است به عبارت دیگر حکومت اسلامی دارای مشروعیت الهی است و در صورت مقبولیت آن از سوی مردم است که می تواند تحقق یابد. از این منظر هر اندازه که پذیرش مردمی حکومت و مقبولیت آن بیشتر باشد رسیدن به اهداف و اجرایی شدن برنامه ها نیز بیشتر عملی می شود. مشارکت حداکثر باعث می شود تا نظام از پشتوانه مردمی زیادی برخوردار باشد. بنابراین با تکیه بر این پشتوانه خواهد توانست برنامه ها و اهداف بلند مدتی را تدوین کنند. حضور مردم در انتخابات، پویایی و ارتباط ارگانیک مردم و نظام سیاسی را منعکس می کند. رهبر عظیم الشان انقلاب اسلامی می فرمایند « در نظام اسلامی رای، خواسته و عواطف مردم، تاثیر اصلی را دارد و نظامهای اسلامی بدون رای و خواست مردم تحقق نمی یابد»
احمد حسینزاده