واژه نامه گنابادی
کتاب "ای خوش او روزها" بومی سروده های اسفندیار فیاضی که به همت علی مصباح به چاپ رسیده است علاوه بر اشعار زیبای محلی مجموعه لغات محلی را نیز جمع آوری نموده است که در این مجال قسمت دوم لغتنامه شامل حروف ت،ج،چ،ح،خ ارائه می گردد.
لغت نامه وازه های گنابادی – ۲
تِجِیوْ پیک نیک
——————————–
تخت شیراز صندوقی از چوب که چهار پایه دارد و از آن به جای یخچال استفاده میکردهاند
——————————–
تراز محلی که آب از بالا به پائین میریخته مثل آبشار
——————————–
تُربِنجی رنده
——————————–
تِرُپَّسْ (نام آوا) افتادن وسیلهای یا شیئی بر روی زمین با صدای بم و کوتاه
——————————–
تِرُم تِرُم (نام آوا) صدای زدن چوب به حلبی
——————————–
تَرْوُ تِرِزْ : خیس آب
——————————–
تُشْلِه بِزی تیله بازی
——————————–
لِقلقو روغن داغ کن
——————————–
تِغارْ خمیر گیر سنتی – ظرف سفالی بزرگی است که برای ورز دادن خمیر مورد استفاده قرار میگیرد
——————————–
تِغَرچه کشک ساب
——————————–
تِفْتو نوعی نان خانگی گرد و کلفت
——————————–
تِلِک (نام آوا) صدای افتادن شیء کوچک ـ کنایه از «زمان اندک» نیز هست
——————————–
تِلُم «تُلُم» که بر دو نوع است یک نوع آن سبوی دهانه گشاد بزرگی است که با یک چوب چهار پره ماست رادر داخل آن میزنند و نوع دیگر مشک بزرگی است که با آویزان کردن آن از یک سه پایه و با به حرکت در آوردن آن کره را از ماست جدا میکنند.
——————————–
تُنگ پارچ بلور
——————————–
تُنگُلی : تنگ ـ کوزه کوچک
——————————–
تنگ و تِروش باریک – بسیار باریک (تروش = ترش، درحقیقت در اینجا کنایه از بسیار تنگ است)
——————————–
تو (تون) دستگاه پارچه بافی سنتی
——————————–
تُوتَکْ نوعی ساز دهنی که از چوب میسازند
——————————–
توتو کِرم ـ به هر نوع حشره ریز نیز گفته میشود
——————————–
توری کیسه گرد بزرگی است که به شکل تور بافته شده در آن کاه حمل و نقل میکنند و جنس آن معمولاً از موی بز است.
——————————–
توگی نوعی غذای محلی که از مغز ارزن درست میشود با مُخلفات شیر یا قرمه
——————————–
توگی پِلو غذایی است که از مغز ارزن تهیه میشود و شبیه دم پختک است.
——————————–
تَه تِغَری بچه آخر (کنایه)
——————————–
تیار آماده
——————————–
تیت و پَر پاره پاره – به هم ریخته
——————————–
تیرآشْ نوعی ورزنه باریک و بلند
——————————–
تیر بار ریسمانی که به یک آچ چوبی وصل شده و جهت هیزم کشی بکار میرود.
——————————–
تیرِ خراس چوب وسط دستگاه عصاری سنتی
——————————–
تیلَه هل دادن
——————————–
جالِزقَه جلیقه
——————————–
جالگ نوعی پرنده از گنجشک بزرگتر ـ نوعی چکاوک
——————————–
جای مُونِی جای من نیست
——————————–
جُبَّه لباس مردانه قدیم
——————————–
جِردادی پاره کردی
——————————–
جِرِنْگَسْ (نام آوا)
صدای شکستن شیشه یا سفال
——————————–
جِر و پر پاره پاره
——————————–
جِشْ (جشت) زشت
——————————–
جِغ مِزَه داد میزد
——————————–
جِغ و وِ : سر و صدا ـ جیغ و ویغ
——————————–
جُقْ وسیلهای است چوبی که برای شخم زدن روی گردن دو گاو قرار میگیرد
——————————–
جِقِن جِقِن پاره پاره
——————————–
جُلْ جُلْ تکان تکان
——————————–
جَلَه پستان بند گوسفند
——————————–
جِمبو تکان
——————————–
جِوال کیسهای بزرگ که از جنس پلاس است و با آن گندم حمل مینمایند.
——————————–
جُودِرو موقع درو کردن زراعت جو – بیشتر به صورت کنایی کار برد دارد و به معنی «هنگام ادای قرض» میباشد که وعده دور است.
——————————–
جُوزْ بزی گردو بازی
——————————–
جوشپره نوعی آش محلی است که وسط خمیر آن از سبزی و عدس پخته و غیره پر میشود و سپس پخته میشود
——————————–
جوشُنده جوشانده – دارویی گیاهی که میجوشانند
——————————–
جُوْلو جولان ـ معرکه گیری ـ نمایش
——————————–
جوُمه کُو چوبی بوده که در موقع لباس شستن به روی لباس میکوبیدهاند
——————————–
جُوی کِلبه قاضی : جوی کربلایی قاضی ـ محلهای است در سرتراز گناباد
——————————–
چ'ارْشُونَه چهارشانه
——————————–
چِپُو تاراج
——————————–
چِپّو چوپان
——————————–
چپ و چرقه کج و معوج
——————————–
چِراغْ سیمی فانوس
——————————–
چَر چَر سور چرانی
——————————–
چرَخ توته : چرخ تون تاب تقریباً مثل چرخ نخریسی قدیمی است ولی بسیار بزرگ
——————————–
چرخ چخویی چرخ چاهکنی
——————————–
چِرخوک وسیلهای که پنبه را از پنبه دانه جدا میکردند
——————————–
چِرشاخ چهار شاخ
——————————–
چر شاخ و باد چار شاخ و باد ـ کنایه از آدمهایی که هرلحظه به طرفی میروند
——————————–
چر شو وِ توت : شال بزرگی که زیر درخت توت میگیرند که توتها توی آن بریزد
——————————–
چِرَغو : شب نشینی
——————————–
چَرُِ : چارِ ـ نوعی کفش
——————————–
چِرُِْ حوضچه کوچکی که در آن آب انگور جهت شیره انگور میگیرند
——————————–
چِرِه چاره
——————————–
چِش تنگ : چشم تنگ ـ خسیس
——————————–
چِش چِرو چشم چران
——————————–
چِشُم کَسِه خو شو چشمم کاسه خون شد
——————————–
چَشم کلاج چشم چپ، لوچ
——————————–
چش و کنده پُررو ـ چشم دریده
——————————–
چِشِیِت فِش کُو چشمهایت را پاک کن یا باز کن
——————————–
چِغُوکْ گنجشک
——————————–
چِقیلْ نوعی غربال درشت
——————————–
چُلُقْ : چلاِ
——————————–
چِل گِزْ زِبوُ چهل متر زبان
——————————–
چِلو صَفی آبکش
——————————–
چِلّه تموس چله تابستان
——————————–
چِلیکْ حلب بیست لیتری
——————————–
چُنگِ پا نوک پا
——————————–
چَنگ چَنگ چانه زدن را گویند
——————————–
چنگ گردشی پیچ تیز کوچه یا دالان
——————————–
چُنگُله تاج بادگیر
——————————–
چِنْگَلِی خوراکی تهیه شده از شیره انگور،روغن و خشخاش کوبیده که بانان تفتان محلی ترید و مصرف میشود
——————————–
چِنُو آن گونه – آن طور
——————————–
چو چرا
——————————–
چُوْ چ
ای بع کچه کلمه ها بد بنوشتییه،با ایکه خیله جالبی ولی اسپل کلمه ها درست ورخونده نمشه
دست شما درد نکونه چون وقته که ای سایت دیدم دلم وا شو وو واقعا کیف کردم.خدا قوت.