ترانزیت و توسعه محور شرق

    ما گنابادی ها به دنبال دستیابی به راه آهن هستیم. اما آیا به صورت راهبردی به این نتیجه رسیده ایم؟ آیا تاکنون به این مسئله اندیشیده ایم که راه آهن برای چه؟ 
    اما چابهار به دنبال دستیابی به راه آهن بر اساس راهبرد توسعه خویش است…

در خرداد ماه سال اینده در تهران همایشی با نام «چابهار، ترانزیت و توسعه محور شرق» برگزار می گردد. در این همایش مردم و مسئولان چابهار به هم اندیشی در مورد چگونگی توسعه ترانزیت از چابهار خواهند پرداخت. توسعه محور شرق و راه آهن این مسیر به  عنوان راهکار عملی در این همایش درنظر گرفته شده است.

در گناباد رسیدن به راه اهن آرمانی بزرگ و متعالی شده است. اما آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده ایم که برای چه باید به راه اهن دست پیدا کنیم. آیا واقعا نیازی  یا راهبردی ما را به این نتیجه رسانده یا فقط هدف رقابت با همسایه بود؟

آیا به این مسئله اندیشیده اید که چگونه باید از قطار برای توسعه شهرستان استفاده نمود؟ فردا چه می خواهیم با این قطار ها حمل کنیم؟ برای معادن خود به قطار نیاز داریم یا صنایع خود؟ قطار چه نقشی در حمل و نقل مسافر در شهرستان خواهد داشت؟

در ترانزیت جهانی محور شرق ، نقش گناباد چیست؟ فقط محلی که قطار از آن عبور خواهد نمود یا باید نقشی محوری در این مسیر بازی نماییم.
مطمئنا قطار برای شهرستان لازم و حیاتی است. اما باید با دیدی روشن و مشخص به سمت آن حرکت کرد.

نکته دیگر قایل تذکر به مسئولان  شهرستان حضور در این همایش و دیگر مراسمات مشابه برای تحکیم و تبیین جایگاه شهرستان در این مسیر مهم تزانزیتی است.

از نکات جالب توجه برای ما گنابادی ها در این همایش اشاره به گناباد به عنوان مسیر راه آهن محور شرق است.
 در سایت این همایش (به آدرس  http://chabaharted.ir )می بینیم:

محور شرق از بندر چابهار در استان سیستان و بلوچستان آغاز شده و بعد از عبور از شهرهای نیک شهر، ایرانشهر، خاش، زاهدان، نهبندان، بیرجند، گناباد، تربت حیدریه و مشهد، از یک طرف به سرخس و از طرف دیگر، به نقاط مرزی لطف آباد و باجگیران در استان خراسان رضوی منتهی می شود. خروجی های این محور به نقاط مرزی میلک و دوغارون نیز جزء این محور محسوب می شوند.
 

  دریافت عکس

 همچنین در سایت این همایش آمده
به ناریخ ۶ اسفند ۸۶

نهمین همایش و دومین نمایشگاه بین المللی حمل و نقل ریلی

دکتر محمود صلاحی، مشاور رئیس جمهور و دبیر شورای عالی مناطق آزاد کشوردر مراسم افتتاحیه نهمین همایش و دومین نمایشگاه بین المللی حمل و نقل ریلی:
اتصال چابهار به شبکه ریلی کشور،
از الزامات توسعه محور شرق و ترانزیت کشور است.

 
 
در دنیای امروز با توجه به روند جهانی شدن اقتصاد، روز به روز بر اهمیت مقوله حمل و نقل و ترانزیت افزوده می‌گردد. در این میان، آسیا بدلیل رشد اقتصادی قابل توجه، از چشم‌انداز روشن‌تری در مبادلات تجاری دنیا برخوردار است.
 
از این رو در دنیای امروز طرح مسائلی نظیر توسعه تجارت منطقه‌ای و بین المللی، بدون توجه به مقوله حمل و نقل و ترانزیت، عملا ً‌بی‌ثمر خواهد بود. در همین حال نگاه به مقوله ترانزیت کالا و مسافر بر بنیان‌های اقتصادی و بر پایه منافع جمعى همه کشورها استوار است.
 
ایران، کشوری است که به دلیل برخورداری منابع انسانی، منابع انرژی، ذخایر معدنی، دارا بودن موقعیت ممتاز جغرافیایی اعم از قرار گرفتن دسترسی‌های استراتژیک به آسیای میانه و قفقاز به عنوان پلی ایمن، بین اروپا و آسیا برای تحقق مبادله و ترانزیت کالا، نقش بسیار پر اهمیتی را ایفا نموده است چنانچه عبور دو کریدور از مجموع سه کریدور حمل و نقل جهانی از ایران، می‌تواند بر این اهمیت صحه گذارد.
 
طرح توسعه محور شرق که بر اساس مطالعات صورت گرفته توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در سال ۱۳۸۱ در هیأت محترم دولت تصویب گردید به مسیر اشاره دارد که در طول ۱۸۴۰ کیلومتری خود، استانهای شرقی کشور را در نوردیده است. این مسیر از بندر چابهار در استان سیستان و بلوچستان آغاز شده و بعد از عبور از شهرهای نیک شهر، ایرانشهر، خاش، زاهدان، نهبندان، بیرجند، گناباد، تربت حیدریه و مشهد، از یک طرف به سرخس و از طرف دیگر، به نقاط مرزی لطف آباد و باجگیران منتهی می‌شود.
 
از جمله مهمترین اهداف مترتب بر طرح توسعه محور شرق می‌توان به افزایش نقش و سهم کشور در ترانزیت کالا و حمل و نقل بین المللی، تقویت پیوندهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی با کشورهای همجوار شرق و شمال شرقی، ارتقاء سطح متوسط درآمد و شاخص های توسعه در نواحی شرق کشور، کاهش فعالیت‌های غیررسمی اقتصادی و جلوگیری از قاچاق کالا و مواد مخدر، افزایش سهم چابهار در بازرگانی داخلی و خارجی و ترانزیت کالا، اشاره نمود.
 
محور شرق نسبت به سایر محورهای داخلی و خارجی، دارای چندین مزیت نسبی است که مناسب‌تر بودن این محور برای ارتباط نیمه غربی افغانستان، ترکمنستان و تا حدودی ازبکستان و نیمه غربی قزاقستان (از طریق ترکمنستان) با آب‌های آزاد جهان، وضعیت نسبتاً مناسب‌ شبکه بزرگراهی ایران، تسهیلات رفاهی و خدمات پشتیبانی
موجود در محور، وجود امنیت نسبی در طول مسیر و. . . از جمله آن‌ها است.
 
مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور با هدف تبدیل پتانسیل‌های موجود در این مناطق به توانایی‌های بالفعل می‌کوشند تا به عنوان پنجره‌ای برای همگامی و پیوند با اقتصاد جهانی، ایجاد رشد و تحول در صادرات و بهره‌مندی از سرمایه‌های داخلی و خارجی و همچنین دستیابی به اهداف رشد و توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، توسعه صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی و انتقال فناوری، عمل نمایند
 

به همین منظور، امتیازات مختلفی نظیر معافیت‌های مالیاتی، عوارض گمرکی و سود بازرگانی، آزادی ورود و خروج سرمایه، عدم نیاز به روادید گمرکی و همچنین امکان فعالیت بانک‌ها و شرکت‌های بیمه خارجی با هدف توسعه فعالیت‌های تجاری و اقتصادی و متعاقب آن توسعه بخش حمل و نقل و ترانزیت، در نظر گرفته شده است.
در میان مناطق آزاد کشور، منطقه آزاد چابهار در منتهی‌الیه جنوب شرق ایران، بدلیل موقعیت استراتژیک خود و نزدیکی به اقیانوس هند، می‌تواند نقش بسیار پر رنگی در ترانزیت کالا از آب‌های آزاد به کشورهای آسیای میانه و افغانستان و بالعکس ایفا نماید. بندر چابهار در جنوبی‌ترین نقطه کریدور شرقی غربی مراودات تجاری جهان، که از چین آغاز شده، به پهنه آسیای جنوب شرقی می‌پیوندد و پس از پوشش مهمترین شهرهای ناحیه مانند کلکته، کراچی و بن‌قاسم در نهایت به چابهار می‌رسد، قرارگرفته است. بر این اساس چابهار یکی از چهارراه‌های کریدور جنوبی تجارت جهانی محسوب می‌شود.
چابهار که بر اساس مطالعات صورت گرفته توسط استراتژیست‌های بزرگ جهان، یکی از ۱۴ نقطه استراتژیک دنیا محسوب می‌گردد، در حاشیه دریای عمان و اقیانوس هند، از طریق این آب‌ها با سایر نقاط جهان بخصوص کشورهای شبه قاره هند، شرق دور و آفریقای شرقی در ارتباط می باشد. در حقیقت چابهار تنها بندر مهمی است که خارج از تنگه هرمز و خلیج فارس، به آب‌های بین المللی متصل است.
چابهار از نظر طبیعی در عرض جغرافیایی پایین تری قرار دارد و بیش از ۳۰ ساعت نسبت به بندرعباس به دریاهای آزاد نزدیک‌تر است. به عبارت دیگر برای کشتی‌هایی که در این بندر پهلو بگیرند به ازای هر تن بار، ۲ دلار صرفه جویی حاصل خواهد گردید که با توجه به حجم مبادلات رقم بسیار قابل توجهی خواهد بود. همچنین قرار گرفتن بندر چابهار در یک خلیج، موقعیت بندری ایده آلی را برای توسعه فیزیکی آینده آن ایجاد نموده است که بسیاری از بنادر دنیا فاقد چنین ویژگی ارزشمندی می‌باشند.
خوشبختانه به حول و قوه الهی و عنایت دولت خدمتگذار بویژه شخص رئیس جمهور محترم، عملیات اجرای طرح توسعه بندر چابهار آغاز گردیده است. پیش‌بینی می‌شود اجرای این طرح که توسط قرارگاه خاتم الانبیا و ظرف مدت سه سال به انجام خواهد رسید، ظرفیت این بندر تا ۳ برابر یعنی از ۲ میلیون تن به ۶ میلیون تن افزایش دهد. لکن با وجود تمامی ویژگی‌های مثبت چابهار که به برخی از آن‌ها اشاره شد، حتی در صورت توسعه این بندر نیز، نقش واقعی آن در حوزه حمل و نقل بدرستی ایفا نخواهد شد چرا که فقدان زیر بخش‌های پس‌کرانه‌ای ‌نظیر فرودگاه و بخصوص راه‌آهن اجازه بهره‌برداری بهینه از زیرساختار بندری موجود را نخواهد داد.
بندر چابهار در فاصله حدود ۴۷۰ کیلومترى از راه آهن قرار دارد. این در حالی است که ایجاد شبکه ریلى منطقه‌ای مانند چابهار که به عنوان اولین بندر متصل به آب هاى آزاد در کشور مطرح است، نقش مهم و حیاتی دارد. با توجه به این ضرورت، در برنامه ۵ ساله چهارم حمل و نقل ریلی، در راستای تعامل فعال با اقتصاد جهانی بر ایجاد ارتباط مناطق آزاد چابهار از طریق محور چابهار- فهرج، قشم از طریق لافت و انزلی از رهگذر بهره‌برداری از محور قزوین- رشت- انزلی با شبکه سراسری ریلی، صراحتاً تاکید شده است. شایان ذکر است مطالعات فنی و اقتصادی طرح اتصال چابهار به شبکه سراسری راه‌آهن صورت گرفته که اجرا و عملی شدن آن، توجه و عنایت ویژه مسئولان ذی‌ربط را طلب می‌‌نماید.
به منظور دستیابی به اهداف مترتب بر طرح توسعه محور شرق، در بهار سال ۸۷ همایشی بین‌المللی، با عنوان "چابهار، ترانزیت و توسعه محور شرق" و با محوریت امنیت، زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی حمل و نقل، سرمایه‌گذاری و مناطق آزاد و ویژه، قوانین و مقررات در منطقه آزاد چابهار برگزار خواهد گردید. شایان ذکر است در همین راستا از چندین کشور به منظور شرکت در همایش و همکاری در برگزاری آن، دعوت بعمل آمده است.
ستاد برگزاری این همایش متشکل از ۱۶ نهاد، سازمان‌، وزارتخانه‌ و استانداری‌های‌ مرتبط با محور شرق می‌باشد. ضمن اینکه ۹ کارگروه‌ تخصصی حمل و نقل ریلی، امنیت و توسعه، تجارت و بازاریابی، قوانین و مقررات، حمل و نقل، فناوری و ایمنی، سرمایه‌گذاری و خدمات ترانزیت، اقلیم و محیط زیست و آموزش، با حضور اساتید مطرح حمل و نقل دانشگاه‌های مختلف سراسر کشور و مسئولین اجرایی سازمان های مرتبط با حمل و نقل، به تقویت پشتوانه علمی همایش می‌پردازند.
جای بسی خرسندی است که تاکنون جامعه حمل و نقل ریلی در قالب راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، انجمن حمل و نقل ریلی و برخی دیگر از نهادهای مرتبط، نقش بسیار موثر و پررنگی را در انجام این مهم، ایفاء نموده است.