آب قنوات به کجا می رود؟!
مقدار زیادی از آب قنوات شهرستان برای شرب مردم وقف گردیده است. اما تاکنون این موقوفات اجازه استفاده در موضوع خود را نیافته اند. بیشتر این آب به هدر می رود در حالی که هزینه زیادی برا ی تامین آب شرب مردم می گردد…
هیچ برنامه ای برای پیشگیری از هدر رفت آب قنات های گناباد در زمستان وجود ندارد
روزنامه خراسان:
صفری: در حالی که همه ساله و با شروع فصل گرم سال نیاز باغ ها و زمین های کشاورزی به آب به عنوان یکی از دغدغه های کشاورزان و باغ داران شهر گناباد خودنمایی می کند، متاسفانه در فصل سرد سال میزان زیادی از آب قنات ها در این شهر و سایر مناطق این شهرستان هدر می رود به دنبال بدون استفاده ماندن آب قنات ها و هدر رفتن آن جمعی از شهروندان و کشاورزان گنابادی از مسئولان خواستند تا نسبت به جلوگیری از هدر رفتن آب قنات های این شهرستان در فصل زمستان چاره اندیشی کنند. یکی از شهروندان گفت: در فصل زمستان بخش زیادی از آب قنات های این شهر بدون هیچ گونه استفاده در آبراه ها جاری می شودو از آن بهره برداری نمی شود. محمد سازوار گفت: آب های رها شده در کانال های شهر بسیار با کیفیت و بعضا از آب آشامیدنی که مردم در حال حاضر استفاده می کنند، با کیفیت تر است.
وی افزود: مردم در فصل تابستان که آب با کیفیت در شبکه لوله کشی کمتر وجود دارد، با ظرف و از دهنه همین قنات ها آب مصرفی خود را تامین می کنند و بسیار هم راضی هستند.
یکی دیگر از شهروندان گنابادی گفت: با کمی اندیشیدن و پی گیری کردن می توان آب این قنات ها را به مخازن آب شرب شهر تزریق و از آن استفاده بهینه نیز کرد ولی این امر متولی ندارد و آب با کیفیت قنات ها هم چنان هدر می رود. این در صورتی است که همه مسئولان از بی آبی و کم آبی منطقه خبر می دهند و نسبت به مصرب بهینه آب به خصوص در فصل تابستان از مردم استمداد می طلبند ولی برای استفاده از این آبی که بسیار هم زیاد است، چاره اندیشی نمی کنند.
یک کارشناس امور آب گفت: آب اکثر قنات ها در زمستان که مزارع به آب کمتری نیاز دارند، در رودخانه های خشک و کانال های حاشیه روستاها و شهر رها می شود و استفاده درستی از آن نمی شود.
وی که خواست نامش فاش نشود افزود: کارشناسان باغبانی و کشاورزی به کشاورزان توصیه می کنند چون ممکن است آب برای محصول ضرر داشته باشد، از آبیاری مزارع خودداری کنند.
وی افزود: در زمستان امسال که دمای هوا به حدود ٢۵ درجه زیر صفر رسیده بود و در ۵٠ سال گذشته بی سابقه بود اکثر قنات های شهر و روستاهای شهرستان بدون متولی بود و از آب اضافی آن ها به خوبی بهره برداری نشد.
این کارشناس گفت: آب قنات های شهر گناباد به خصوص قنات «خشویی»، «ده جویمند» و «قصبه شهر» که میزان آب دهی آن ها حدود ٢٢٠ لیتر در ثانیه است، اغلب در فصل زمستان بدون متولی است و در رودخانه که هیچ کاربردی ندارد، جاری می شود.
وی گفت: حدود یک هزار و ۵ هکتار زمین به صورت باغ و مزرعه از آب این سه قنات که در محدوده شهر گناباد واقع شده است، کشت می شود.
شهروند دیگری افزود: اگر متولیان تامین آب شرب شهر با مالکان و تقسیم کننده آن قنات ها وارد مذاکره شوند، می توانند آب رها شده این قنات ها را حداقل در فصل زمستان با کمترین هزینه به مخازن آب شرب شهر هدایت کنند و به مصرف مردم برسانند.
وی افزود: با این کار می توان به چاه هایی که آب شرب شهر را تامین می کنند فرصت تنفس داد و آبی را که از فاصله ١٢٠ کیلومتری به گناباد منتقل می شود با قیمت بسیار مناسب تر تامین کرد و در دسترس مردم قرار داد.
مدیر امور آب و فاضلاب گناباد با تایید این مشکل به خبرنگار ما گفت: تامین آب شرب شهرستان در این خطه کویری یکی از مشکل ترین و اساسی ترین کارهای دولت و دست اندرکاران تامین و توزیع آب است.![]()
مهندس حسین دانشوری افزود: هزینه استحصال و بهره برداری از منابع آب شرب در این شهرستان با توجه به محدودیت شدید منابع آبی و هم چنین فاصله دور مناطق تامین آب شهر گناباد از پرهزینه ترین شهرهای خراسان رضوی است. وی اظهار داشت: مصرف آب شرب هر شهروند گنابادی در فصل زمستان حدود ١۵٠ لیتر در ثانیه است و همین مقدار آب حدودا از قنات های شهر بدون استفاده به کانال های اطراف منطقه هدایت می شود.
مدیر امور آب و فاضلاب گناباد گفت: با تحقیقاتی که صورت گرفته مشخص شده که حدود سه شبانه روز از آب یکی از همین قنات ها توسط مالکان خیر در چندین دهه گذشته فقط برای شرب مردم وقف شده ولی متاسفانه برخی از خرده مالکان از واگذاری آن خودداری می کنند.
دانشوری افزود: امروزه یکی از اساسی ترین راه ها برای تامین آب در مرحله نخست، هدر ندادن آب توسط کشاورزان سنتی کار، کشت مکانیزه و تخصیص بخشی از آب با کیفیت قنات ها برای شرب شهروندان و اهالی نزدیک قنات هاست.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه گناباد نیز گفت: با توجه به برودت بسیار زیاد هوا در زمستان جاری، آب قنات های این شهرستان بیش از سال های گذشته به دلیل فقدان نیاز مزارع و باغ ها به هدر می رود. حسین سبزه افزود: حدود چهار شبانه روز از آب قنات خشویی وقف تامین آب انبارهای شهر بود ولی به خاطر فقدان استفاده مردم از آب انبارهای موجود به دلیل بهداشتی نبودن آن ها آب وقفی نیز در مصارف دی
گر استفاده می شود. وی با تایید کیفی نبودن آب موجود شبکه لوله کشی شهر گناباد در فصل تابستان گفت: برای برگرداندن آب وقفی موجود برای شرب مردم، متولیان باید برای تامین آب سرمایه گذاری و وقت و انرژی مصرف کنند.
وی خاطر نشان کرد: آب های وقفی شرب مردم در حال حاضر در اختیار حدود ١۶٠ نفر خرده مالک است و آنها نیز اقدام به کشت باغ ها و مزارع خود کرده اند و چنان چه متولیان آب بخواهند آن را برگردانند، باید با مستاجران وارد مذاکره شوند.
![]()
برای دیدن عکس از قنوات کلیک کنید.
با سلام
احترامااینجانب درفرودیت ۱۳۸۶ طی نامه به شورای شهر گناباد در ارتباط با خطرات زیست محیطی واتلاف ابهای تجدیدپذیر مخصوصاآبهای قنوات علی اباد وقصبه شهر وکاخک مطالب مبسوطی نوشتم که با شماره ۲۲ اگر اشتباه نکرده باشم در دفتر شورا ثبت گردیده است وایت بصورت مقاله ای در روزنامه خراسان چهارشنبه ۱۳۸۶/۲/۵ونشریه گناباد به چاپ رسید ولی متاسفانه وبا کمال تاسف شورای شهر گناباد هبچ گونه علاقه به پیگیری نشان نداد.
کم آبی بحران جهانی است ومتاسفانه در کشور به صورت جامع مورد توجه قرار نگرفته است ما حتما میبایست مدیریت بهره برداری ومصرف را مورد تجدید نظر جدی وعلمی قرار دهیم.