حماسه کویر
بزودی با باستانی پاریزی 
استاد ابراهیم باستانی پاریزی را با کتاب فارسی دبیرستان شناخته ایم .یادتان هست از پاریز تا پاریس !
ایشان استاد تاریخ است و فرزند کرمان و شیفته کویر و فرهنگ آن. استاد کتابی دارد به نام حماسه کویر که در آن به بررسی فرهنگ روستا به عنوان عامل مهم تمدنی در ایران می پردازد.
استاد را در اتاقش در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دیدیم و خواستار گفتگو شدیم . ایشان پذیرفت که ان شاء اله به زودی خدمتشان خواهیم رفت . ولی علی الحساب از کتاب زیبایشان " حماسه کویر " بندهایی انتخاب کرده ایم مرتبط با کویر ، گناباد و قنات . که برای آشنایی شما با فضای فکری استاد در اینجا می آوریم
منتظر گزارش جلسه ما با ایشان باشید.
… از جمله بدی های تمدن امروز این است که اندیشه را از انسان می گیرد. در صورتی که کویر بی پایان، جای بسیار مناسبی برای اندیشه است وانسان می تواند در باره خود و دیگران به اندیشه بپردازد- اندیشه ای که موریانه و زنگ در آن راهی ندارد و دزدان در آن رخنه نتوانند کرد
.
و شاید بزرگترین سرمشق یک کویر نشین همان گیاه کویری است و چلپاسه ، گیاه و حیوانی که با یک قطره آب ته زمین، یا شبنم صبحگاهی خارهای بیابان حیاط را در این سرزمینها حفظ می کند..
–
تا روزی که شما آنقدر قدرت نداشته باشید که بتوانید ابرهای مدیترانه را از روی کویر گناباد و طبس عبور دهید و آن ها را مجبور کنید که آن خاک تشنه را سیراب کنند. یعنی تا وقتی که «صاحب باد» و «مالک ابر» نشده اید. هیچ راهی ندارید جز این که این خاک ها را با قناتی مثل «جویمند» سیراب کنید.
فی المثل اگر قبول کنیم که کلمه بیدخت منتسب به فرشته آناهیتا و مربوط به روزگار ناهید پرستی در ایران یعنی پیش از زمان زرتشت یا لااقل اسلام باشد و گمان کنیم که قنات بیدخت را به احترام این فرشته آب و باران نام گذاشته باشند. حداقل دو سه هزار سال از عمر آن می گذرد. این قنات بیدخت همین روزها حدود یک سنگ و نیم آب دارد یعنی در هر ثانیه حدود پانزده لیتر و اگر سه هزار سال این قنات آب داده باشد عددی با رقم ۱۵ که یازده صفر در جلو آن باشد یعنی قریب یک ونیم ترلیون لیتر آب در دشت های گناباد پراکنده است.
–
امروز بسیار سخت است که باور کنیم شاه عباس چون از طریق بیابان های نائین، طبس، خور ( فردوس، گناباد، کاشمر) به مشهد پیاده می رفت در سایه درختان بیابان می آرمید و هم او بود که دستور داد اگر کسی یکی از این درخت های کویری را ببرد یا از ریشه در آورد او را اعدام کنند. او درست فهمیده بود که درخت کویر جان هزاران تن را نجات داده است.
حقیقت این است که اگر شعله کوتاه و آفتاب لبه بام فرهنگ هم مانده باشد هنوز در همان روستاها و دهات است وگرنه شهرهای سینما باره و سمینار زده ای ما چه سوغاتی دارند که به عنوان توسعه آن را به " رشناوند یا بی مرغ" گناباد ببرند وفی المثل زنان سوارکار و تیرانداز از آن قریه را که چند روز اول بهار را بر آن ده حاکم مطلق می شوند و. بر مردان حکم می رانند با آن اشنا کنند؟
دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی
استاد گروه تاریخ
-
مجموعه آثار :
-
-
پیغمبر دزدان (چاپ هفدهم۱۳۸۲) چاپ اول ۱۳۲۴
-
نشریه فرهنگ کرمان (چاپ کرمان) چاپ اول ۱۳۳۳
-
راهنمای آثار تاریخی (چاپ کرمان) چاپ اول ۱۳۳۵
-
دوره مجله هفتواد (چاپ کرمان) 1337ـ۱۳۳۶
-
تاریخ کرمان (تصحیح و تحشیه تاریخ وزیری، چاپ چهارم ۱۳۷۴) چاپ اول۱۳۴۰
-
منابع و ماخذ تاریخ کرمان چاپ اول۱۳۴۰
-
سلجوقیان و غز در کرمان (چاپ دوم۱۳۷۳) چاپ اول ۱۳۴۳
-
فرماندهان کرمان (تصحیح و تحشیه تاریخ شیخ یحیی، چاپ سوم) چاپ اول ۱۳۴۴
-
جغرافیای کرمان (تصحیح و تحشیه جغرافی وزیری، چاپ پنجم، ۱۳۸۴) سال اول ۱۳۴۶
-
گنجعلی خان (چاپ سوم ۱۳۶۷) سال اول ۱۳۵۳
-
وادی هفت واد (انجمن آثار ملی جلد اول) سال اول ۱۳۵۵
-
تاریخ شاهی قراختائیان چاپ اول ۱۳۵۵
-
تذکره صفویه کرمان چاپ اول ۶۹ ۱۳
-
صحیفه الارشاد چاپ اول ۱۳۸۴
-
مجموعه هفتی :
-
خاتون هفت قلعه (چاپ ششم۱۳۸۰) چاپ اول
-
آسیای هفت سنگ (چاپ هفتم۱۳۸۳) چاپ اول ۱۳۵۰
-
نای هفت بند (چاپ ششم۱۳۸۱) چاپ اول ۱۳۵۳
-
اژدهای هفت سر (چاپ پنجم۱۳۸۴) چاپ اول ۱۳۵۵
-
کوچه هفت پیچ (چاپ ششم۱۳۷۰) چاپ اول ۱۳۵۵
-
زیر این هفت آسمان (چاپ سوم ۱۳۶۸) چاپ اول ۱۳۵۸
-
هشت الهفت (چاپ دوم۱۳۷۰) &nbs
p; چاپ اول ۱۳۶۳ -
سایر کتابها :
-
یادبود من(مجموعه شعر ) چاپ اول ۱۳۲۷
-
ذوالقرنین یا کوروش کبیر (تر جمه، چاپ نهم۱۳۸۴) چاپ اول ۱۳۳۰
-
یاد و یاد بود (مجموعه شعر، چاپ دوم ۱۳۶۴ ) چاپ اول ۱۳۴۱
-
محیط سیاسی و زندگی مشیرالدوله (چاپ دوم، جیبی ۱۳۴۱) چاپ اول ۱۳۴۱
-
اصول حکومت آتن، ترجمه از ارسطو (مقدمه دکتر غلامحسین صدیقی، ۱۳۸۳) چاپ اول ۱۳۴۱
-
یعقوب لیث (چاپ هشتم ۱۳۸۲) چاپ اول ۱۳۴۴
-
تلاش آزادی (چاپ هفتم ۱۳۸۳، برنده جایزه یونسکو) چاپ اول ۱۳۴۷
-
شاه منصور (چاپ ششم، ۱۳۷۷) چاپ اول ۱۳۴۸
-
سیاست و اقتصاد عصر صفوی (چاپ پنجم ۱۳۷۸) چاپ اول ۱۳۴۸
-
اخبار ایران از ابن اثیر (ترجمه الکامل، چاپ دوم۱۳۶۴) چاپ اول ۱۳۴۹
-
از پاریز تا پاریس (چاپ هشتم ۱۳۸۱) چاپ اول ۱۳۵۱
-
شاهنامه آخرش خوش است (چاپ ششم۱۳۸۳) چاپ اول ۱۳۵۰
-
حماسه کویر (چاپ چهارم۱۳۸۲) چاپ اول ۱۳۵۶
-
تن آدمی شریف است…
چاپ اول ۱۳۵۷ -
نون جو و دوغ گو (چاپ پنجم ۱۳۸۲) چاپ اول ۱۳۵۷
-
جامع المقدمات (چاپ دوم ۱۳۶۷ جلد دوم ۱۳۷۳) چاپ اول ۱۳۶۳
-
فرمانفرمای عالم (چاپ چهارم ۱۳۷۷) چاپ اول ۱۳۶۴
-
از سیر تا پیاز (چاپ سوم۱۳۸۰) چاپ اول ۱۳۶۷
-
مار در بتکده کهنه (چاپ سوم ۱۳۸۰) چاپ اول ۱۳۶۸
-
کلاه گوشه نوشین روان (چاپ سوم ۱۳۸۰) چاپ اول ۱۳۶۹
-
حضورستان (چاپ دوم۱۳۷۰) چاپ اول ۱۳۶۹
-
هزار ستان (چاپ دوم۱۳۸۲ ) چاپ اول ۱۳۷۱
-
ماه و خورشید فلک (چاپ دوم ۱۳۷۶) چاپ اول ۱۳۷۱
-
سایه های کنگره (چاپ دوم ۱۳۷۶) چاپ اول ۱۳۷۱
-
بازیگران کاخ سبز (چاپ دوم ۱۳۸۴) چاپ اول ۱۳۷۱
-
پیر سبز پوشان (چاپ دوم ۱۳۷۹) چاپ اول ۱۳۷۳
-
آفتابه زرین فرشتگان (چاپ دوم ۱۳۷۷) &nb
sp; چاپ اول ۱۳۷۳ -
نوح هزار طوفان (چاپ دوم ۱۳۸۰) چاپ اول ۱۳۷۵
-
در شهر نی سواران (چاپ دوم ۱۳۷۸) چاپ اول ۱۳۷۷
-
شمعی در طوفان (چاپ دوم ۱۳۸۳) چاپ اول ۱۳۷۸
-
خود مشت مالی چاپ اول ۱۳۷۸
-
محبوب سیاه و طوطی سبز چاپ اول ۱۳۷۸
-
درخت جواهر (چاپ دوم ۱۳۸۴) چاپ اول ۱۳۷۹
-
گذار زن از گدار تاریخ (چاپ دوم ۱۳۸۴) چاپ اول ۱۳۸۱
-
کاسه کوزه تمدن چاپ اول ۱۳۸۱
-
پوست پلنگ چاپ اول ۱۳۸۱
-
حصیرستان چاپ اول ۱۳۸۲
-
بارگاه خانقاه چاپ اول ۱۳۸۴
-
هوا خوری در باغ با گوهر شب چراغ  
; چاپ اول ۱۳۸۴
سلام
از بابت این مطلب خیلی ممنون.برای من که خیلی تازگی داشت.موفق باشید.