اختراع دستگاه تقسیم گر خمیر نان در گناباد

مخترع جوان گنابادی پس از ۶ سال تلاش و پشتکار و انجام تحقیقات توانست برای اولین بار در ایران دستگاه تقسیم گر خمیر نان (چونه گیر، دیوایدر) را تولید و به بازار ارائه کند.

مبتکر و سازنده این دستگاه در گفت و گو با خبرنگار ما گفت: پیشرفت، توسعه و حرکت به سمت صنعتی شدن فرآیندهای تولید، از مهم ترین مسائلی است که در نگاه کلان، دولت ها و در نگاه خرد، سازمان ها با آن روبه رویند. محسن جفایی افزود: بحث کاهش هزینه و ضایعات، بهبود کیفیت و یکنواختی محصولات به عنوان مباحثی مهم در صنایع تولیدی مطرح است. در این میان، تولید نان صنعتی نیز به عنوان یک محصول استراتژیک جایگاه ویژه ای دارد و به لحاظ ارتباط مستقیم با تغذیه و بهداشت جامعه، یکی از موضوع های مهم در عرصه فناوری به شمار می رود. وی ادامه داد: بهترین شیوه تولید نان، پخت نان صنعتی است که علاوه بر کیفیت بالا و ماندگاری زیاد، کمترین میزان ضایعات را دارد. در این میان، فناوری ماشین آلات تولید نان صنعتی، نقش مهمی را ایفا می کند به طوری که تغییرات هر چند کوچک در بهبود فناوری ماشین آلات پخت، نتایج چشم گیری را به دنبال دارد.

علمی گزارش واضح است که ابداع و ساخت و قرارگیری یک ابزار جدید در این راستا، می تواند تحول عظیمی را در بهبود تولید نان صنعتی و کاهش ضایعات نان به دنبال داشته باشد. جفایی خاطر نشان کرد: بیشتر ماشین آلات تولید نان به خصوص در بخش صنعتی، از سال ها پیش به صورت محدود و مشخص از کشورهای خارجی به کشور ما وارد شده است. تفاوت میان نحوه تولید نان و فرهنگ مصرف در ایران با دیگر کشورها، علت محدودیت ورود این گونه ماشین آلات به بازار داخلی بوده است؛ بدین معنی که فقط مدل های خاصی از این دستگاه ها در ایران کارایی داشته و توانسته است جایگزین نیروی انسانی شود. این مخترع گنابادی ادامه داد: پس از آن، سازندگانی در زمینه تولید همین ماشین آلات- به صورت کپی برداری از نمونه های اولیه خارجی- در داخل کشور شروع به فعالیت کردند که در گذر زمان پیشرفت چندانی حاصل نشد و صرفا ماشین آلات قدیمی، تا حدودی بهینه شد. از این رو خلاء های بسیاری در تولید نان های صنعتی به قوت خود باقی مانده است. جفایی واحدهای تولید نان فانتزی را معمول ترین تولیدکنندگان نیمه صنعتی نان در کشور عنوان کرد و گفت: در بیشتر واحدهای نان فانتزی، بسیاری از مراحل کار که با دستگاه قابل انجام است، هنوز توسط دست انجام می شود.

از جمله این موارد می توان از تقسیم کردن خمیر یا به اصطلاح چانه گیری خمیر نام برد. محسن جفایی با بیان این که در سیستم رایج، عمل تقسیم خمیر توسط افرادی باتجربه انجام می گیرد، گفت: با این که تا امروز، نمونه های خارجی دستگاه تقسیم گر خمیر به صورت محدود، توسط شرکت های مربوط به صنایع پخت وارد بازار ایران شده اما فاقد کارایی لازم است و مورد استقبال قرار نگرفته است و عمل تقسیم خمیر در واحدهای نیمه صنعتی تولید نان، همچنان به وسیله دست انجام می پذیرد.

 این مخترع و تولید کننده نان صنعتی در گناباد ادامه داد: عمل تقسیم کردن خمیر می تواند به روش های متفاوتی انجام پذیرد که این روش ها بستگی به فرآیند پخت و نوع محصول تولیدی دارد. اصولا در فرآیندهای تولید نان صنعتی، بهترین روش برای تقسیم خمیر، روشی است که کمترین آسیب را به بافت خمیر می رساند و در طول فرآیند تقسیم، خمیر را هم نمی زند.

 ماشین های تقسیم گر خمیر در دنیا، از نظر نحوه کار و مکانیزم، بسیار متنوع است و انواع این ماشین ها با مکانیزم های بسیار متفاوتی کار می کند. در این راستا، مکانیزم «هوپر» رفت و برگشتی زاویه ای به عنوان یکی از بهترین مکانیزم ها برای دستگاه های تقسیم گر خمیر شناخته شده و توسط شرکت های بزرگ سازنده این گونه ماشین آلات در دنیا عرضه شده است.

 اما با این وجود، هنوز نتیجه مطلوب حاصل نشده است و اگر چه، ماشین هایی که با این مکانیزم کار می کند، بر دیگر دستگاه های تقسیم گر برتری دارد، اما باز هم نتوانسته است به عنوان یک ابزار مناسب و بدون نقص مطرح شود. محسن جفایی افزود: ماشین هایی که با مکانیزم هوپر رفت وبرگشتی زاویه ای کار می کند، معمولا به دلیل حساسیت و دقت در ساخت، توسط کشورهای صنعتی مانند ژاپن، آمریکا، آلمان و برخی کشورهای اروپایی ساخته می شود، شرکت های دیگری نیز در دیگر نقاط دنیا(مانند کشور ترکیه) مشغول ساخت این گونه ماشین آلات به صورت کپی برداری از نمونه های معتبر- ولی با کیفیت پایین تر- می باشند. وی به بخشی از معایب دستگاه های خارجی ذکر شده در تولید نان صنعتی اشاره کرد و گفت: قیمت دستگاه خارجی بالاست به طوری که سود سرمایه آن تقریبا معادل نصف دستمزد کارگر است.

علاوه بر این روغن خوراکی زیادی مصرف می کند که بخش کوچکی از این روغن برای روغن کاری سطوح فلزی مرتبط با خمیر و بخش عمده آن برای روغن کاری قطعات داخلی دستگاه استفاده می شود. این روغن خیلی زود سیاه می شود و باید مرتبا عوض شود. ضمن این که روغن استفاده شده، دیگر قابل مصرف نیست و باید دور ریخته شود. جفایی خاط