۳۱ سال بعد از پروین

  محمد پروین گنابادی شخصیت برجسته ادبی کشورمان زوایای پنهان زیادی دارد که سعی کردیم برخی آنها را درون شهرستان پیگیری کنیم و  مختصری از شجره نامه اش را بیابیم.

  از سوی پدر اهل دلویی و از جانب مادر کاخکی بود

در شهریور سال ۱۳۵۷ محمد پروین بعد از مدت ها درد و رنج جامعه ادبی را وداع گفت و به آسمان ها رفت. در ۳۱ سال گذشته بسیاری از یاران و دوستانش به او پیوستند و بسیاری از گفتنی ها را با خود بردند. مناسب دیدیم همزمان با سالگرد وفاتش در شهرستان پرس و جو کنیم تا از اصل و نسب و اقوام و خویشانش نشانی بیابیم.حجت الاسلام  هدایت پسر دایی مرحوم پروین است که اکنون در کاخک ساکن است او که از نظر سنی همردیف مرحوم ایرج پسر پروین است درباره خانواده مادری پروین اطلاعات خوبی داشت. آقای احمد امیری از روستای دلویی که برادرزاده پروین است و از خانه پدری پروین و روابط برادران با یکدیگر گفت. آقای علی اکبر امیری که از  پدر و پدربزرگ مرحوم مطالب بسیار جالب و دقیقی تعریف کرد و با توجه به اینکه بیش از ۳۵ سال ساکن تهران بوده نکاتی از زندگی پروین را به خاطر داشت.

جدپدری پروین مردی مشهور به ملا امیر بوده است که ریشه خانوادگی بسیاری از امیری ها  اهل دلویی فعلی به او بر میگردد. ملا امیر به خاطر گرایشات مذهبی زیادی که داشته از خدا می خواهد پسری به او بدهد که مداح اهل بیت باشد و خداوند دعای او را استجابت می نماید. فرزند کوچکش از سن  7 سالگی شروع به مداحی می کند و این پدر همان زمان درحالی که از فرزند رضایت کامل داشته به دیارباقی می رود.

 آقای علی اکبر امیری می گوید: "پسر وقتی که جوان می شود برای مداحی به قائن می رود تا بتواند درمجلس بزرگی که از سوی پدر اسدالله اعلم در ایام محرم ترتیب داده می شود شرکت نماید. مباشر اعلم او را نمی پذیرد و از پر بودن لیست مداحان جلسات می گوید. اما این جوان پرانرژی و شجاع در یکی از جلسات روضه ناگهان بالای منبر می رود و بدون آنکه از مباشر اجازه بگیرد مداحی سوزناکی می کند. امیر قائن او را می پسندد و در همه  جلساتش دعوت میکند. این نزدیکی به علم باعث می شود تا از سوی او به لقب شمس الذاکرین مفتخر شود . وی بعد از مدتی درحالی که  شخصیت معروفی شده بود راهی گناباد شده و مورد توجه مردم نیز قرار می گیرد."

پروین در زمان مجلس چهاردهم – ۱۳۲۲

شمس الذاکرین با معروفیت به دست آمده از این منطقه به آن منطقه دعوت می شود و به روستاها و شهرهای مختلف سفر می کند. در یکی از سفرها به شهرکاخک از سوی دختر حاج میرزا هدایت الله دعوت به ازدواج شده بعد از مدتی می پذیرد. این درحالی است که همسر اول او در روستای دلویی ساکن بوده است.
آقای هدایت در این باره می گوید: مادر پروین خانه بزرگی در کاخک داشت که به خانه شمس معروف شده و سال ها مردم در صحن بزرگش تعزیه داری امام حسین(ع) می کردند. مادر پروین  در ازدواج اول که مدت کمی هم بوده شکست خورده و بعد به عقد شمس الذاکرین درمی آید. پدر این خانم  آقای میرزا هدایت الله خود از بزرگان کاخک بوده و او نیز فرزند حاج میرزا عبدالعلی است که تالیفات فراوانی داشته است."

از  این ازدواج مبارک سه فرزند پسر حاصل می شودکه به ترتیب محمد، محمد حسین و محمدرضا نام می گیرند. استاد پروین همان فرزند اول است که زودتر از همه استعدادش کشف شده راهی حوزه می شود. و پس از تحصیل در حوزه کاخک و دلویی همراه دایی اش راهی مدرسه فاضل خان مشهد می شود و به حلقه شاگردان خاص ادیب نیشابوری درآمده و در همانجاست که ادبیات عرب به کمال می آموزد تا بعدها کتاب مقدمه ابن خلدون را از عربی اندلسی به فارسی برگردان کند.

 این خانواده زمستان ها را به دلویی می آمد و تابستان را بیشتر در کاخک بودند آقای احمد امیری درباره این سه برادر می گوید: " اختلاف هرکدامشان یک شیر بیشتر نبود. محمد به مشهد رفت و معلم شد. پدر ما درگناباد ماند وبه خدمت ژاندارمری درآمد و عموی کوچک هم به مشهد رفت و بعدها در وزارت کشور استخدام شد و مدت ها بخشدار فردوس و قائن و چند شهردیگر هم شد" پروین در مشهد ازدواج کرد و سپس به تهران رفت و همین مسئله باعث شد رابطه اش با گناباد به حداقل برسد و هر از چندگاهی برای دیدن مادر به منطقه می آمد. بعد از فوت مادر و به دنبال بیماری همسرش رابطه او با شهرستان تقریبا قطع می شود و هر از چندگاهی فامیل در تهران به دیدنش می روند. آقای احمد امیری می گوید سال های آخر حافظه پروین هم ضعیف شده بود طوری که چندبار از من نامم را می پرسید. املاکی از مرحوم پدر به پروین ارث می رسد که مردم محلی هنوز آن را با نام زمین پروین یا چند فنجان آب پروین می شناسند

 دوستان  پروین در کاخک و دلویی همه دارفانی را وداع گفته اند و یافتن اطلاع بیشتر چندان آسان نیست. در شهریور ۱۳۵۷ پروین آن پیرمرد کم حرف و آرام  در اختیاریه تهران فوت کرد و تلویزیون چند مدت روز در میان درباره زندگی علمی اش مستندی پخش نمود.

   احمد یوسفی مقدم

خبرهای مرتبط:

  »‌ زندگی خود نوشت پروین گنابادی

  » چرا ستاره پروین نمی درخشد؟!

  »‌ پروین در انجمن مفاخر فرهنگی  

  » مراسم انجمن به روایت همشهری آن لاین