خدا روزی ده است؛ ازدواج کن
کسی که به خاطر مخارج سنگین ازدواج نمیکند، مشکل اعتقادی دارد، یعنی در واقع میگوید: اگر یکی باشم خدا قادر است مخارج من را بدهد ولی اگر دوتا باشم خداوند قادر نیست. حجت الاسلام والمسلین در نهمین جلسه از سلسله جلسات تفسیر قرآن در مدرسه علمیه عالی نواب با اشاره به اینکه اولا عدل به معنای تساوی نیست، مثلا اینطور نیست که اگر معلم، عادل باشد، به همه شاگردان یک نمره میدهد، گفت: ثانیا گاهی می پرسند که چرا خداوند نعمت های خوب را فقط به برخی داده است، مگر خداوند عادل نیست؟ در این مورد چند جواب می توان ارائه داد.
وی پاسخ داد: امیر مؤمنان(ع) در نهجالبلاغه می فرمایند: «اگر دیدید کسی ضعفی دارد، باید نگاه کنید که در ازای آن چه قوتی دارد. یعنی هیچ کس کاملا منفی نیست و مهم این است که هر کس هر جا هست، درست و خالص حرکت کند. اگر یک نیمدایره فرض کنیم که در دو طرف پایین آن دو هدف اصلی یعنی کتاب خداوند و عترت پیامبر را قرار دهیم، هر کس در هر نقطه از این نیم دایره باشد، اگر صاف حرکت کند و به این دو برسد، یک زاویه قائمه تشکیل میشود و فرقی بین هیچ نقطه از آن نیست.
این مفسر قرآن در پاسخی دیگر با اشاره به اینکه خداوند جبار است و خیلی از چیزها در اختیار انسان نیست مثل استعداد و زیبایی، از طرفی حکیم است و وجود لغو خلق نکرده و هر کس احساس لغویت میکند سر نخ عمرش را پیدا نکرده است، جواب سوم را اینگوه بیان کرد که خداوند به اندازه نعمت هایی که داده مواخذه می کند و عدالت خداوند در این جهت می باشد؛ لذا در روایت داریم که خداوند به مقدار انفاق نگاه نمیکند بلکه به درصد آن از مال شخص نگاه میکند و بر اساس آن ثواب میدهد.
وی در ادامه به موضوع راههای جبران الهی در برابر کمبودهای انسان پرداخت و اینگونه بر شمرد: کمبودها با نیت جبران میشود، مثلا اگر کسی نیت کند که صد نفر را افطاری دهد ولی نتواند و فقط به دو نفر افطار دهد، خداوند ثواب صد نفر به او میدهد و در مضمون روایات هست که هر کس نیت انجام کار خیری کند و خداوند بداند نیتش صادقانه است، ثواب کامل را به او میدهد.
او با بیان اینکه همچنین این امر با رضایت جبران میشود و شخص از شرایط خود راضی میشود، اظهار داشت: در آخرت جبران میشود و در حدیث داریم که روز قیامت در مقابل کمبودها چنان هدیهای به شخص داده میشود که میگوید ای کاش در دنیا هیچ نداشتم.
حجت الاسلام و المسلمین قرائتی چهارمین راه جبران را با کمالات دیگر دانست و گفت: مثلا بوعلیسینا عمر زیادی نداشت ولی ذهن قوی داشت.
وی افزود: کسی که به خاطر مخارج سنگین ازدواج نمیکند، مشکل اعتقادی دارد، یعنی در واقع میگوید: اگر یکی باشم خدا قادر است مخارج من را بدهد ولی اگر دوتا باشم خداوند قادر نیست.
این مفسر قرآن کریم در ادامه به فلسفه سختی ها و مشکلات پرداخت و با بیان اینکه سختیها برای ساختهشدن انسان است و قرآن می فرماید: «فَأَخَذْناهُمْ بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ» (انعام، ۴۲)، خاطر نشان کرد: کلید کارها اخلاص است و اگر کار کم نیز باشد با اخلاص ماندگار میشود همانطور که قرآن می فرماید: «وَ الَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا» (عنکبوت، ۶۹).
وی با اشاره به نکاتی درباره احسان به والدین با استفاده از آیه «وَ قَضى رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً» (اسراء/ ۲۷)» یادآور شد: از کلمه «رَبُّکَ» استفاده شده که مربی تو اینگونه دستور میدهد و احسان به مادر و پدر یکی از راههای تربیت است، مثلا وقتی دست آنها را میبوسم، تواضع در من زنده شده و تکبر میریزد.
او افزود: بنابراین سادهترین کلمات قرآن برای با سوادترین مردم کره زمین حرف دارد ولی ما هنوز مزه آن را نچشیدهایم.