آلودگی باغ های پسته به آفت «پروانه چوب خوار»

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی در بازدید از باغ های پسته بخش شهرآباد از آلودگی باغ های پسته استان به آفت پروانه چوب خوار پسته خبرداد. مزروعی افزود: شیوع این آفت در باغ های پسته شهرهای بردسکن، بجستان، مه ولات و گناباد نگران کننده است.

وی با اشاره به وجود خرده مالکی در استان گفت: شیوع آفات جدی است و اگر به موقع مبارزه با آن انجام نشود همه زحمت و رنج ۳۰ ساله کشاورزان از بین خواهد رفت. وی سطح باغ های پسته استان را ۶۰ هزار هکتار اعلام کرد و گفت: با پیگیری های انجام شده و موافقت استاندار مقرر شد با تخصیص ۹ میلیارد ریال اعتبار طرح مبارزه با آفت پروانه چوب خوار پسته را در استان اجرا کنیم.

در همین خصوص یاسرسالاری کارشناس کشاورزی در خصوص این آفت توضیحاتی به خبرنگار گناباد نیوز داده است .

پروانه چوبخوار پسته
kermania pistaciella

 آفت چوبخوار پسته در سال یک نسل دارد زمستان را به صورت لارو در درون شاخه های درخت پسته می گذراند. لاروها از اواخر بهمن تا اوایل اسفند از داخل شاخه ها خارج شده و در درون شاخه ها ولابلای کلوخه ها به شفیره تبدیل می شوند. خروج پروانه ها از شفیره از اواسط تا اواخر اسفند ماه آغاز می شود وتا ۳۰ روز ادامه دارد. پروانه های نر ۳تا ۴ روز زودتر از پروانه های ماده ظاهر می شوند .طول مدت جفتگیری یک تا ۶ ساعت بوده ودر هنگام صبح انجام می گیرد.

هر حشره ماده ۴۹ الی ۵۴ تخم به صورت انفرادی بر روی سر شاخه ها ودر فرورفتگیهای زیر جوانه جانبی ویا روی محور اصلی خوشه می گذارد.تخمها پس از ۳ روز تفریخ می شوند . لارو این حشره از مغز محور خوشه وشاخه تغذیه می کند وموجب مرگ ۵تا ۸ درصد میوه های خوشه می گردد. گاهی نیز تمام خوشه را در اوایل رشد آن خشکانیده وباعث ریزش آن می گردد.
از اواسط خرداد به بعد در اثر خسارت لارو دانه ها در سر خوشه خشکیده، زرد رنگ می شوند و وزن دانه ها کاهش می یابد. لاروها از سن سوم با قوی شدن آرواره ها ، ضمن تغذیه از مغز چوبی سر شاخه ها به طور غیر مستقیم موجب خسارت می شوند که در اثر آن از خرداد ماه جوانه های جانبی می ریزند وحاشیه برگها رنگ پریده و سر شاخه ها نیز نازک می شوند .خسارت پروانه چوبخوار پسته به علت اینکه لاروها در تمام مدت درون سر شاخه ها فعالیت می کنندکمتر مورد توجه باغداران قرار می گیرد.

مبارزه:
چون لاروهای این آفت، چوبخوار بوده مبارزه شیمیایی نمی تواند علیه آن به خوبی موثر واقع شود به نظر می رسد که انجام مبارزه بیولوژیک راه مناسبی برای از بین بردن این آفت می باشد. از فرمون جنسی پروانه چوبخوار پسته می توان در انواع تله های مختلف از جمله تله دلتا (مثلثی) و تله قیفی استفاده کرد.
با استفاده از تله های فرمونی می توان به حضور یا عدم حضور این آفت در باغ و همچنین تشخیص پیک پروازی حشره چوبخوار و تعین زمان شروع سمپاشی پی برد.
زمان استفاده از این تله ها از اواسط اسفند ماه تاهفته دوم فروردین ماه بستگی به میانگین دما و زمان و مناسب شدن شرایط محیطی برای ظهور حشرات کامل دارد .در هر منطقه استفاده ی درست و علمی از این تله ها باید از طریق مشورت با کارشناسان گیاهپزشک آن منطقه انجام پذیرد.
کارشناسان هر منطقه می توانند با استفاده از این تله ها، آلودگی احتمالی منطقه و با غات را مشخص کرده ودر صورت بالا بودن جمعیت آفت ، زمان دقیق مبارزه شیمیایی را مشخص کنند.

مدیریت تلفیقی بهترین راهبرد در کنترل پروانه چوبخوار پسته می باشد.

در مورد پروانه چوبخوار مجموعه روشهای زیر را می توان برای کاهش موثر جمعیت آفت بکار برد:
۱-هرس سرشاخه های خشک در زمستان و خارج کردن آنها از باغ
۲-در سطوح محدود جمع آوری پیله های تشکیل شده ازروی سرشاخه ها در اواخر اسفند
۳-کنترل شیمیایی مبتنی بر ردیابی. در مورد زمان سمپاشی باید در نظر داشت چون لاروهای آفت پس از خروج از تخم در داخل محور خوشه یا سر شاخه تغذیه می کنند لذا نمی توان آنها را پس از ورود به محور خوشه وسرشاخه بوسیله سمپاشی از بین برد. بنابر این تعین زمان دقیق سمپاشی قبل از ورود لارو به عمق بافت گیاه، بر اثر بخشی آن تاثیر قابل توجه دارد.به این منظور با کمک کارشناسان گیاهپزشکی منطقه و با ابزار تله های فرمونی می توان زمان دقیق مبارزه شیمیایی را مشخص کرد.