یادگاری سالم از دوران صفوی

درست در زمانی که شاه سلیمان در اوج اقتدار بود و برای نشان عظمت حکومتش به ادیان دیگر اجازه داد به فعالیت مذهبی بپردازند در روستای بیلند آب انباری ساخته شد که هنوز  زنده است

کمتر از ۴۰۰ سال قبل ، حاجی بیلندی انباری می سازد و آن را وقف می کند. این آب انبار به مرور زمان  تخریب و باز تعمیر شد. مردم محلی سال ها از آن استفاده می کردند و برای صاحبش دعا می نمودند.

و کودکان شرور که درصدد بازی بودند حواسشان نبود که سنگ نبشته بالای آب انبار را خراب کنند و حالا این سنگ نبشته به عنوان یک اثر تاریخی از دوره صفویه سالم و کامل در این سردرب بنا موجود است.

متن این سنگ نبشته که با زبان فارسی و  خط نستعلیق هم نوشته شده است با تزیینی ساده در حاشیه و بین خطوط، با اشاره به تاریخ سلطنت سلیمان  و یادی از سازنده آن به  حادثه کربلا هم اشاره کرده است که نشان می دهد مردم منطقه کاملا شیعه بوده اند.

متن سنگ لوح بدین شرح است:

به عهد شهنشاه دوران سلیمان  –  که خورشید هر روزه بوسد رکابش

بنا کرد این خیر را حاجی شرفا –  که باشد ذخیره یوم الحسابش

ز راه مروت دعایی فرستی –   اگر جرعه نوش سازی ز آبش

خوشا آنکه در زندگانی دنیا –  فزونتر بود از گنه ها ثوابش

بماند ز ما  یادگاری سخن ها    –  برین لوح  از آن نقش سازد  کتابش

خدا به لب تشنه کربلایش – ببخشی و سازی دعا مستجابش

بتاریخش از عقل کرد سوالی – زهی چشمه کوثر آمد جوابش

راقمه : ابوالفضل بیلندی غفراله-  ۱۰۹۶ هجری قمری

روستای بیلند یکی از قدیمی ترین مناطق گناباد است که به دارالمومنین معروف است. عالمان این روستاها و وجود خانه هایی با معماری پیشرفته سنتی، ایوان ها و اتاق ها و حوض ها بزرگ و زیبا   هنوز مجموعه کامل از یک تمدن فعال در گذشته دور را خبر می دهد.

سنگ نبشته سالم مانده مربوط به آب انبار پایین بیلند است که با شماره  ۶۷۳۰ به ثبت ملی رسیده است. جالب آنکه طبق تابلو جلوی انبار این اثر متعلق به دوران قاجاریه ذکر شده است. در صورتی که سنگ نبشته کاملا مشخص می کند اثر مربوط به دوره  صفوی و دقیقا در سال    ۱۶۸۴ میلادی ساخته شده است.

 این قبیل سنگ نوشته ها در منطقه گناباد  به وفور  یافت میشود و اصولا سازمان میراث فرهنگی  طبق یک سنت قدیمی  کمبود بودجه چندان کاری برای این حفظ و نگهداری تخصصی میراث ملی انجام نمی دهد. از همین رو  به دوستان سارق میراث فرهنگی توصیه می شود برای حفاظت از این اثر  دست بکار شوند!!!