مونوگرافی دهستان ها و آبادی های گناباد -۲

 پیروی طرح معرفی شهرستان بر اساس کتب منتشر شده با موضوع گناباد این بار در معرفی مناطق روستایی ، آبادی های دهستان پسکلوت و زیبد از کتاب " گناباد از فرود تا فردا " تقدیم می گردد 

دهستان پسکلوت:

دهستان پسکلوت گناباد در سال ۱۳۸۵ حدود ۲۳ روستا و نقطه جمعیتی داشته است. این دهستان ۲۸۹۸ کیلومتر مربع وسعت دارد و جمعیتی معادل ۸۷۶۶ نفر را در سال ۱۳۸۵ در خود جای داده است. به دلیل نوع شرایط آب و هوایی و محیطی، مردم این منطقه از قدیم الایام به دامداری (بویژه گوسفندداری) اشتغال داشته و شغل دوم آنان کشاورزی (بویژه زراعت) بوده است. امروزه به دلیل حفر چاههای عمیق، کشاورزی (زراعت و باغداری) نیز در این دهستان رونق گرفته است. از مهمترین ویژگیهای روستاهای  آن، مهاجرت اندک و بزرگ بودن روستاها است. روستاهای روشناوند، گیسور، نوده پشنگ و بیمرغ از روستاهای بزرگ دهستان بوده و مرکز دهستان در حال حاضر بیمرغ است.انتظار می رود این دهستان در آینده به عنوان بخش ارتقاء یابد .

اروک
روستای اروک از توابع دهستان پسکلوت گناباد و منطبق بر عرض جغرافیایی '۲۴/ ۳۴ و طول جغرافیایی '۱/۵۹ است که ۹۵۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این روستای جلگه‌ای که در فاصله ۴ کیلومتری مرکز هستان و حدود ۳۴ کیلومتری مرکز شهرستان واقع شده است در سال ۱۳۸۵ ،۲۱۹ نفر و در سال ۱۳۵۵، ۱۴۹ نفر جمعیت داشته است. آب روستا از یک قنات و سه چاه نیمه عمیق تأمین می شود که حدود ۳۰ لیتر در ثانیه آبدهی دارد. اراضی زیرکشت روستا حدود ۲۰۰ هکتار است و چغندر، پنبه، انار، زعفران و گندم و جو را می توان به عنوان محصولات اصلی روستای اروک نام برد. البته از قدیم الایام پیشه اصلی مردم روستا دامداری و کشاورزی بوده و هم اکنون نیز دامداری نسبتاً گسترده و قابل توجهی دارند.
این روستا دارای آب لوله کشی، برق، مخابرات، حمام، غسالخانه، دبستان، مسجد، فروشگاه تعاونی ، تولیدی مصرف و شرکت تعاونی تولید کشاورزی است.مردم برای رفت و آمد به شهر از وسیله سواری شخصی استفاده می کنند.
اسو جدید
اسو از روستاهای دهستان پسکلوت گناباد است که در عرض جغرافیایی '۲۱/ ۳۴ و طول جغرافیایی '۵/۵۹ قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۰۰۰ متر است. با این وجود روستای اسو جزو روستاهای کوهپایه‌ای است.
این روستا که در فاصله ۸ کیلومتری مرکز دهستان پسکلوت و ۳۹ کیلومتری مرکز شهرستان واقع شده است ، در سال ۱۳۸۵، ۱۲۷ نفر جمعیت داشته است و جمعیت آن در سال ۱۳۵۵ نیز ۹۱ نفر بوده است.
شغل اصلی مردم اسو دامداری و کشاورزی است و محصولات اصلی آنان علاوه بر فراورده های دامی، چغندر، پنبه، انار، زعفران، گندم و جو می باشد. معدن سنگ اسو نیز در حوالی روستا قرار دارد این روستا یک قنات و یک چاه عمیق دارد که ۳ لیتر در ثانیه آبدهی دارد و اراضی کشاورزی روستا حدود ۱۲۰ هکتار است.
آب لوله‌کشی، برق، مخابرات، دبستان، مسجد و فروشندگی نفت از امکانات این روستا در سال ۱۳۸۵ بوده است.رفت و آمد مردم روستای اسو به شهر با وسیله نقلیه شخصی  صورت می‌گیرد.

بیمرغ
روستای بیمرغ مرکز دهستان پسکلوت گناباد است و در فاصله ۲۸ کیلومتری مرکز شهرستان واقع شده است. بیمرغ از نظر عرض و طول جغرافیایی در '۲۶/ ۳۴ عرض شمالی و '۵۸/ ۵۸ طول شرقی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۹۵۰ متر است.
در سال ۱۳۸۵ روستای بیمرغ ۹۷۳ نفر و در سال ۱۳۵۵ نیز ۹۷۰ نفر جمعیت داشته است. این روستا به نسبت سایر روستاهای بزرگ دهستان پسکلوت از نظر جمعیتی رشد چندانی نداشته است و علّت آن کمبود آب می باشد. بیمرغ یک قنات و ۲ چاه نیمه عمیق با آبدهی ۲۳ لیتر در ثانیه دارد.اراضی کشاورزی آن ۴۰۰ هکتار است و تولیدات عمده کشاورزی بیمرغ، گندم و جو، انار و پنبه است.
این روستا از آب لوله‌کشی، برق، حمام، غسالخانه، تلفن، مرکز بهداشتی ـ درمانی پزشک ، مستقر، مدارس ابتدایی و راهنمایی، مسجد و امامزاده، بانک و فروشندگی نفت و تعاونی تولیدی کشاورزی،  فروشگاه تعاونی مصرف و نانوایی بهره‌مند است و برای سرویس عمومی روستائیان دارای اتوبوس است.
چاه میغونی پائین
چاه میغونی یکی از دورترین روستاهای دهستان پسکلوت گناباد است که در شرق دهستان واقع شده است. این روستا حدود ۶۰ کیلومتر با مرکز دهستان و حدود ۹۰ کیلومتر با مرکز شهرستان فاصله دارد. منطبق بر عرض جغرافیایی '۰۸/ ۳۴ و طول جغرافیایی '۰۹/ ۵۹ است و ارتفاع روستا از سطح دریا ۱۲۱۷ متر می باشد. ضمناً روستایی جلگه‌ای می باشد.
چاه میغونی در سال ۱۳۸۵، ۱۳۷ نفر و در سال ۱۳۵۵، ۱۰۹ نفر جمعیت داشته است. دامداری و کشاورزی شغل اصلی مردم روستاست و از قدیم بیشتر به دامداری مشغول بوده اند هم اکنون نیز درآمد اصلی مردم از طریق گوسفندداری است.۳ قنات موجود در روستا و ۲ چشمه که در مجموع ۹ لیتر در ثانیه آبدهی دارند و ۵۰ هکتار اراضی قابل کشت بنیه کشاورزی روستای چاه میغونی را تشکیل می دهد.
امکانات چاه میغونی شامل برق، دفتر مخابرات، پزشک سیار، حمام، مدرسه ابتدایی، مسجد، پایگاه بسیج، فروشندگی مواد نفتی، فروشگاه تعاونی مصرف، شرکت تعاونی تولیدی کشاورزی و نانوایی می باشد. مردم برای تردد از وسیله شخصی استفاده می‌کنند.

چاه نمک
روستای چاه نمک از روستاهای شرق دهستان پسکلوت گناباد است که فاصله آن تا مرکز دهستان ۵۷ کیلومتر و با مرکز شهرستان حدود ۸۵ کیلومتر است. این روستای دوردست که در عرض جغرافیای '۱۰/ ۳۴ و طول جغرافیایی '۱۵/ ۵۹ و ارتفاع ۱۰۷۰ متر از سطح دریا قرار دارد، در سال ۱۳۸۵ ، ۹۴ نفر و در سال ۱۳۵۵ ، ۱۱۴ نفر جمعیت داشته است.
چاه نمک دا
رای ۲ قنات و ۵ چشمه است که در مجموع ۲۹ لیتر در ثانیه آبدهی دارد. مردم چاه نمک اغلب به شغل دامداری (گوسفندداری) اشتغال دارند و در کنار آن به کشت پنبه، چغندر، گندم و جو نیز مبادرت می‌کنند محصول اصلی مردم فرآورده های دامی است ـ معدن نمک آن نیز فعال است. آب لوله‌کشی، برق، دفتر مخابرات، خانه بهداشت، بهورز، دبستان، مسجد، پایگاه بسیج، فروشندگی مواد نفتی و شرکت تعاونی تولید کشاورزی از امکانات این روستا است و برای رفت و آمد از وسایل نقلیه شخصی (موتورسیکلت و وانت)  استفاده می کنند.

حاجی‌آباد
روستای حاجی آباد از توابع دهستان پسکلوت گناباد در عرض جغرافیایی '۲۷/ ۳۴ شمالی و طول شرقی '۵۰/ ۵۸ و ارتفاع ۹۸۵ متر واقع شده و روستایی جلگه‌ای می باشد. فاصله حاجی آباد تا مرکز دهستان حدود ۱۶ کیلومتر و تا مرکز شهرستان ۲۳ کیلومتر است.
جمعیت روستای حاجی آباد در سال ۱۳۸۵، ۵۵۴ نفر و در سال ۱۳۵۵، ۲۱۴ نفر بوده است. ۳ قنات، یک چاه عمیق و ۲ چاه نیمه عمیق دارد و اراضی قابل کشت آن ۴۵۰ هکتار است. گندم، جو، زعفران و پنبه کشتهای اصلی این روستا هستند و در سالهای اخیر گاوداری در این روستا رونق قابل توجهی داشته است تا جاییکه حدود ۱۵۰۰ رأس گاو و حدود ۱۰۰۰ رأس دام سبک دارند.
لوله‌کشی آب، برق، حمام، مخابرات، خانه بهداشت، مدرسه راهنمایی و ابتدایی، کتابخانه، فروشندگی سوخت، شرکت تعاونی تولیدی کشاورزی و نانوایی دارند. وسیله عمومی رفت و آمد مردم به شهر مینی‌بوس است.

رحمت آباد:
روستای رحمت آباد با مردمی پرتلاش و دامدار در فاصله ۹۵ کیلومتری مرکز شهرستان گناباد قرار دارد و دورترین روستای این شهرستان است. رحمت آباد با مرکز دهستان پسکلوت نیز ۶۵ کیلومتر فاصله دارد. این روستا منطبق بر عرض و طول جغرافیایی  است و ارتفاع آن از سطح دریا نیز ۱۱۳۰ متر است.جمعیت روستا در سال ۱۳۸۵، ۵۳۳ نفر بوده است. این روستا در حالیکه سه فقره قنات کوچک و ۲ چشمه با آبدهی ۲ لیتر در ثانیه دارد . فقط ۱۰ هکتار اراضی کشاورزی دارد. لیکن با حدود ۷۰۰۰ دام سبک از نظر اقتصاد دامی قوی می باشد.امکانات موجود در رحمت آباد تا این زمان آب لوله‌کشی، برق، تلفن، خانه بهداشت، دبستان و مدرسه راهنمایی، مسجد و پایگاه بسیج، فروشندگی مواد سوختی و شرکت تعاونی تولیدی کشاورزی است. مردم رحمت آباد دارای سرویس مینی بوس برای تردد به مرکز شهرستان هستند.
روشناوند:
روستای روشناوند از جمله روستاهای خیلی بزرگ گناباد محسوب می شود و پس از بیلند بیشترین جمعیت روستایی را دارد.این روستای بزرگ در فاصله ۲۵ کیلومتری مرکز شهرستان گناباد و حدود ۱۵ کیلومتری مرکز دهستان پسکلوت در عرض جغرافیایی '۲۸/ ۳۴ و '۵۵/ ۵۸ واقع شده است. ارتفاع روشناوند از سطح دریا ۹۳۰ متر است و روستای روشناوند جلگه‌ای به حساب می‌آید. جمعیت روشناوند در سال ۱۳۸۵، ۲۷۷۰ نفر و در سال ۱۳۵۵، ۱۳۷۴ نفر بوده است. رشد جمعیتی آن سریع و اقتصاد این روستا پویاست روشناوند از قطبهای مهم کشاورزی و دامداری گناباد محسوب می شود. یک قنات، ۷ چاه عمیق و ۱۶ چاه نیمه عمیق در این روستا و اطراف آن وجود دارد. ۱۲۰۰ هکتار اراضی قابل کشت دارد و چغندر، زعفران، گندم و جو محصولات اصلی کشاورزی هستند روشناوند در سال ۱۳۸۵ با حدود ۱۰۰۰ رأس گاو و ۱۵۰۰۰ رأس گوسفند تولیدات دامی قابل توجهی داشته است بیشتر املاک روشناوند موقوفه آستان قدس رضوی است.
این روستای بزرگ دارای امکانات متنوع و گسترده ای است. مدارس ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان، پیش دانشگاهی، بانک، آب ، برق، مخابرات، کتابخانه عمومی ، خانه بهداشت، مسجد و حسینیه، فروشگاه تعاونی، شعبه فروش نفت و غیره دارد. سرویس عمومی مردم روشناوند اتوبوس است.

سلطانیه:
به قسمت سایر مکانهای جمعیتی دهستان پسکلوت مراجعه شود.

شوراب
روستای شوراب در ۱۴ کیلومتری مرکز شهرستان گناباد و حدود ۱۴ کیلومتری مرکز دهستان قرار دارد. این روستا منطبق بر عرض جغرافیایی '۲۲/ ۳۴ و طول جغرافیایی '۵۱/ ۵۸ است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۰۳۷متر است.روستای شوراب در کوهپایه کوهی قرار دارد که قلعه دختر شوراب بر فراز آن احداث شده است.جمعیت شوراب در سال ۱۳۸۵، ۱۶۸ نفر و در سال ۱۳۵۵، ۴۱۵ نفر بوده است.
دامداری و کشاورزی شغل اصلی مردم شوراب بوده و هست . ۲ قنات با آبدهی حدود ۳۵ لیتر در ثانیه در این روستا وجود دارد و مردم به کشت گندم، جو، چغندر، پنبه، زعفران و همچنین انار مبادرت می کنند. اراضی کشاورزی روستای شوراب حدود ۷۰ هکتار است. درآمد اصلی مردم از طریق دامداری بویژه گوسفندداری تأمین می شود.
آب لوله‌کشی، برق، حمام، مخابرات، دبستان، مسجد، فروشگاه تعاونی مصرف، شرکت تعاونی تولیدی کشاورزی و امکاناتی تظیر پایگاه بسیج، زمین ورزشی و امثال آن دارد.مردم برای تردد از وسیله نقلیه شخصی استفاده می کنند.

گیسور
گیسور از روستاهای بزرگ و قدیمی دهستان پسکلوت گناباد است که در فاصله ۶۵ کیلومتری مرکز شهرستان گناباد و ۳۵ کیلومتری مرکز دهستان واقع شده است. این روستا از نظر عرض و طول جغرافیایی منطبق بر عرض '۱۶/ ۳۴ و طول '۱۶/ ۵۹ است و ارتفاع آن از سطح دریا ۹۲۸ متر است. جمعیت گیسور در سال ۱۳۸۵، ۱۳۴۱ نفر و در سال ۱۳۵۵، ۷۹۶ نفر بوده است. در گیسور و اطراف آن ۲ قنات و حدود ۲۵ چاه عمیق و نیمه عمیق وجود دارد.وسعت اراضی کشاورزی گیسور در حال حاضر ۱۵۰ هکتار است و چغندر، پنبه، گندم و جو از مهمترین زر