رشته کشاورزی و اشتغال – قسمت اول

در ابتدا باید مروری بر گذشته کشاورزی در ایران داشته باشم. در قبل از انقلاب اسلامی تعداد فارغ التحصیلان کشاورزی اندک بوده است و شاید غریب ۹۵% آنها جدب دستگاه های دولتی می شدند و در قسمت های اداری شروع به کارمی کردند و از تخصص آنها استفاده لازم نمی شد.و با توجه به کم بودن فارغ التحصیلان مشکلی به نام اشتغال معنی نداشت ولی در حال حاضر بدون برنامه در هر واحد دانشگاهی یک رشته کشاورزی راه اندازی شده است و فارغ التحصیلان را وارد بازار کار می کند. باید پرسید که آیا کسی به فکر اشتغال برای آنها است؟ شاید ما هنوز در خواب زمان قدیم هستیم که…

در زمان فبل از انقلاب اسلامی کشاورزی در ایران در دست مالکان بزرگ بود و افراد برای آنها کار می کردند این افراد که زمین و آب فراوان در خدمت آنها بود با مدیریت فرمایشی و یا دیکتاتوری مزارع خود را اداره می کردند وبا توجه به تجربه ای که داشتن خود را معاف از راهنمایی کسی می دانستند.
در حال حاضر که جای خوشبختی دارد که تعداد فارغ التحصیلان گرایش های کشاورزی زیاد هستند که از دست آورد های انقلاب اسلامی است. اما متاسفانه مشکلات پیش روی این فارغ التحصیلان مانع از بهره گیری مناسب این نیرو ها شده است. می توان گفت بحث اشتغال این فارغ التحصیلان به یک بحران برای دولت و مردم شده است واین می تواند یک بازخورد منفی در آینده داشته باشد به طور مثال باعث بی علاقگی افرا به فراگیری علوم کشاورزی خواهد شد. براساس آمار و ارقام منتشر شده می توان گفت بیش از ۸۰% فارغ التحصیلان جدب رشته های کشاورزی نمی شوند و به رشته های دیگر گرایش پیدا می کنند .
به نظر نویسنده علت بیکاری فارغ التحصیلان چهار عامل اصلی دارد که در ذیل به آن به طور مختصر اشاره می شود.
۱- دانشگاه ها
در دانشگاه های ما سر فصل های تدریس شده بیشتر تئوری بوده و تجربه در آن نقشی ندارد. در دانشگاه دانستن هدف قرار گرفته و توانستن را به فراموشی سپرده اند. متاسفانه بیشتر اساتید دانشگاه ها افراد تئوری هستند و دارای کار تجربی نمی باشند ویا ارتباط نزدیکی با کشاورز یا کارهای کشاورزی ندارند. به نظر نویسنده پیشنهاد می شود برای ارتقاء اساتید برای فعالیت های تجربی امتیازی در نظر گرفته شود تا باعث شود اساتید به سمت کارهای تجربی گرایش پیدا نمایند.
نکته قابل توجه دیگر در دانشگاها توجه کمتر به کلاس های عملی می باشد باید گفت دانشگاها و اساتید در کلاس های عملی سعی می کنند بازهم مطالب تشریحی گفته شود و زحمت کار بر روی زمین را انجام ندهند به طور مثال در کلاس درس عملیات کشاورزی گرایش زراعت دانشجو باید نحوه استفاده از ماشین آلات کشاورزی و تمامی مراح کاشت داشت و برداشت محصول را کار کند ولی متاسفانه کلاس فقط به صحبت های تئوری در مورد ماشین الات می گذرد.
در خصوص این مطلب پیشنهاد می گردد دانشگاه ها ارتباط بیشتری با مراکز دانشگاهی داشته باشد و قوانیینی ارائه شود تا دانشجو به طور مثال پس از کاشت یک محصول و برداشت ان بر اساس کاری که انجام داده است نمره دریافت کند.
۲- دولت
در حال حاضر دولت یکی از مالکان بزرگ می باشد که عمده فعالیت های کشاورزی در دست آن می باشدکه متاسفانه مدیریت مناسبی هم بر آن اعمال نشده است البته باید خاطر نشان کرد که با اجرایی شدن اصل ۴۴ قانون اساسی مقداری از مالکیت دولت کاسته شده است ولی این قانون نباید باعث شود دولت نگاه خود را از کشاورزی برداشته و آن را به حال خود رها نماید.
دولت می تواند با واگذاری زمین و برخی وظایف خود به بخش خصوصی ضمینه جذب نیروهای متخصص را فراهم نماید. دولت در خصوص بخش اشتغال فارغ التحصیلان کشاورزی نقش دارد که در ذیل به طور مختصر به آن اشاره شده است.
الف) هماهنگی بین بازار کار و نیاز جامعه
همه به خوبی میدانیم که تعداد فارغ التحصیلان کشاورزی از قابلیت جذب آنها در دستگاه های دولتی بیشتر است . مسئولین محترم آموزش عالی کشور هم مدعی هستند که مسئول آموزش می باشند و در قبال اشتغال فارغ التحصیلان و ظیفه ای ندارند.
در این برهه از زمان که بین مراکز دولتی و خصوصی آموزش عالی کشور مسایقه جذب دانشجو برگذار است کسی به فکر اشتغال نیست در اینجاست که نقش دولت پیدا می شود و با تعیین سهمیه برای مراکز دولتی و خصوصی و نظارت بر کمیت و کیفیت جذب دانشجو و آموزش را اداره کند.
ب) الزمات قانونی
شمار برای ساخت یک واحد مسکونی حتما باید یک مهندس ناظر داشته و کار شما یه تایید مهندسین برسد. به نظر می رسد که ساخنمان با جان و مال مردم سرو کار دارد پس بدیهی است که کشاورزی هم همچین شرایط دارد آیا قانونی وجود دارد که هر حلقه چاه کشاورزی حداقل باید یک مهندس کشاورزی داشته باشد؟ کشور های توسعه یافته دلیل پیشرفت خود را سرمایه گذاری در بخش کشاورزی می دانند.
ایا تا بحال کسی آماری از تعداد افرادی که بر اثر استفاده از سموم کشاورزی دچار سرطان شده است ارائه نموده است آیا نباید برای آن دنبال راه چاره گشت؟
نویسنده پیشنهاد می کند تا با ارائه قانونی که هرکدام از چاه های کشاورزی باید دارای یک مهندس کشاورزی باشد در استاندارد سازی محصولات و اشتغال فارغ التحصیلان بزرگی بر داشت.
تسهیلاتی که دولت در اختیار کشاورزان قرار می دهد تامین کننده نهاده های مشاورزی(سم، کود،…) هم نمی باشدپس این دولت است که باید کشاورزان را ملزم کند تا با این تسهیلات و با نظارت و تایید مهندسین کشاورزی راسطه این امر باشند و بدین ترتیب دولت بر امور نظارت داشته باشد.
ج) آگاهی
بیشتر از نیمی از مشاغل به طور مستقیم و یا غیر مستقیم در بخش کشاورزی فعالیت دارند و تمامی افراد جامعه به طور غیر مستقیم با کشاورزی در ارتباط دارند. اما  اطلاع رسانی در رسانه ها و به خصوص صدا وسیما در خصوص فعالیت های کشاورزی و آگاه سازی کشاورزان ئر خصوص مسائل روز و استفاده از فارغ اتحصیلان بخش کشاورزی که باعث افزایش محصولات در آمد بیشتر برای آنها می شود. راسانه ها می توانند با آگاه سازی کشاورز از علوم روز کشاورزی و فوایید استفاده از دانش فارغ اتحصیلان باعث رونق کشاورزی درکشورشده که این خود باعث افزایش اشتغال فارغ التحصیلان می شمود.
د) آشنا سازی با فعالیت های نوین کشاورزی
در این قسمت یکی از وظایف دولت شناسایی فعالیت های جدیدکشاورزی است و با دادن مشوق ها ی لازم شرایط را برای کار فارغ التحصیلان کشاورزی مهیا نمایید.اگر چه دادن تسهیلات به فارغ التحصیلان کشاورزی امری ضروری به نظر می رسداما در این راه مشکلات فراروانی وجود دارد که فارغ التحصیل را از کار کردن در بخش خصوصی دل سرد ومنصرف می کند.به طور مثال یک فارغ التحصیل که قرار است یک پروژه را آغاز کند به او گقته می شمو که شما باید یک طرح توجیهی داشته باشید فارغ التحصیل پس از استعلام هایی گه انجام می دهد و محاسبات لازم طرح را آکاده می کند ولی متاسفانه بقدری دیر تسهیلات در اختیار او قرار می گیرد که قیمت ها دچار نوسان شده است و با محاسبات فارغ التحصیل جور در نمی آید. این ناهماهنگی باعث ایجاد مشکل برای فارغ التحصیل شده ودر باز پرداخت وام به مشکل می خورد.
یهتر نیست دولت همزمان با ارائه تسهیلات نظارت بیشتری بر هزینه ها کرده ودر کنار آن نقش هدایتی و حمایتی لازم را هم داشته باشد.
پیشنهادمی شود به طور مثال در شهرستان گناباد که به فارغ التحصیلان پیشنهاد احداث گلخانه می شود ابتدا یک شهرک گلخانه ای احداث شده و بعد فارغ التحصیلان دعوت به احداث گلخانه شوند.