نوروز در گناباد – ۱

   با آمدن بهار پسندیده تر آن است که دم غنیمت خود را در پهتای طبیعت و تاریخ شهر خود بگستریم. با هم یاری اداره میراث فرهنگی مروری می کنیم آنچه را که در بساط داریم.

موقعیت جغرافیایی

 شهرستان گناباد با مساحتی حدود ۱۰۲۸۷ کیلومتر مربع از نظر موقعیت در طول جغرافیایی ۵۸ درجه و ۴۱ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۲۱ دقیقه قرار دارد و شهرستانهای همجوار این شهرستان در شمال تربت حیدریه و کاشمر، مغرب فردوس، مشرق آن خواف و در جنوب قائن است. ارتفاع متوسط این ناحیه از سطح دریای آزاد ۱۱۰۵ متر است. مرکز آن گناباد در ۳۰۰ کیلومتری مشهد می باشد. و براساس آخرین تقسیمات کشوری دارای سه بخش به نام های مرکزی، کاخک و بجستان هفت دهستان و ۲۲۴ آبادی دارای سکنه است.

 پیشینه ی تاریخی

 شواهد بر جای مانده از جمله اتلال و محوطه های باستانی نشان از استقرار و زندگی انسان از دوران پیش از تاریخ در این ناحیه دارد. بنابراین گناباد از جمله شهرهای کهن ایران زمین است که به دلیل قرار گرفتن در منطقه ای سوق الجیشی مورد توجه حکمرانان در دوره هخامنشی نیز بوده است. قنات گناباد که برخی احداث آن را به بهمن پسر اسفندیار پسر گشتاسب پسر لهراسب نسبت می دهند، نشان از آبادانی و رونق این ناحیه در ادوار دیرین دارد. از سوی دیگر در روایات شاهنامه نیز گناباد عرصه جنگ و حماسه در دوره اساطیری بوده است و از برخی مناطق آن نیز در این اثر حماسی نامبرده شده است. این شهر در صدر اسلام با نام جنابد به تمدن کهن راه یافته و به استناد نوشته های تاریخ نگاران و جغرافی نویسان از اعتبار و اهمیت خاصی برخوردار بوده است.

  نوروز ۸۶ – کال شور

Geographical Situation

Gonabad town with an area about 105801 Km is located in 58 , 41` longitude and 34,21` latitude. The neighboring towns are Torbat Heydarieh and Kashmar in the north, Ferdows in the west and Khaf in the east and Ghae`n in the south. The average height of this area from the open sea level is 1105 meters. Its centerm Gonabad is 300 kilometers away from Mashhad and according to the last divisions of the country; it has 3 districts called central, Kakhk and Bajistan- 7 rural districts and 224 residential villages.

  Historical Background

Remain evidence such as hills and ancient yards show the prehistorically human establishment and social life in this area. Therefore Gonabad is among the ancient Iranian towns that were cherished by the Achaemenian governors, for it was located in the strategic ways. The Subterranean canal of Gonabad which is attributed to Bahman, the son of Esfandyar who is the son of Lohrasb, by some people is a sign of flourishing condition in this area in the ancient periods. Also Gonabad has been a battle field in the mythical dynasty in Shah-Nameh and some of its districts are mentiond in this epic. This town was called Jonabad in early Islam and according to the historians and geographer`s notes, it enjoyed a special importance and honor.

*******            ********                 8888888888888

 مسجد جامع گناباد

   از بناهای ارزشمند دوره خوارزمشاهیان در خراسان مسجد جامع گناباد است که در کوی شرقی (قصبه) این شهر قرار دارد. مسجد جامع با نقشه ای دو ایوانی شامل سر در تزئینی، صحن یا میانسرا، ایوان شمالی و جنوبی، رواق و سه شبستان ستوندار است. ایوان اصلی یا ایوان قبله در سمت جنوبی صحن واقع شده که با چهار طاق گهواره عرضی و چهار قوس دارای تزئیناتی آجری شامل دو قطارپیچ، نوارهای اسلیمی و یک حاشیه کتیبه قرآنی به خط بنایی است که در پایان عبارت (تسع و ستمائه ۶۰۹ ه.ق) ذکر شده است. کتیبه داخل ایوان نیز حاوی نام بانی خیر وسازنده مسجد است. همچنین در ایوان اصلی مسجد جامع محراب با نقوش هندسی گیاهی و کتیبه هایی به خط معلقی مشاهده می شود. در ضلع شرقی ایوان شرقی شبستانی است موسوم به قرآن که پوشش سقف آن بر روی چهار ستون قرار دارد.

GONABAD GREAT MOSQUE

 One of the valuable buildings of Kharazmshahiams period in Khorasan Province is located in the eastern part of this town.The great mosque has two porticos with ornamental portals, courtyard, northern and southern porticos, porch and 3 columned Shabestan (part of a moque designed for sleeping or nocturnal prayers).

*************************************************

 یخدان کوثر

 این اثر معماری در حدود ۴ کیلومتری شمال شرقی بیدخت در مجاورت روستای متروکه کوثر در میان اراضی کشاورزی واقع است. بطور کلی یخدان کوثر از سه بخش دیوار شرقی و غربی جوی مخصوص و محل جمع آوری یخ های ابتیاع شده شکل گرفته است. دیوار این یخدان از خشت و چینه ایجاد شده و در پشت آن نیز جوی قرار داشته است، که در داخل آن انباشته شده و در شبهای سرد زمستان به یخ تبدیل میشد. پس از آن یخ ها که بیشتر بصورت لایه لایه بوده است به چال یا محوطه ن