از واقعیت تا سراب در آموزش و پرورش گناباد

چندی قبل گزارش کاری از سوی مدیریت آموزش و پرورش گناباد ، تحت عنوان ” اولین ها در آموزش و پرورش گناباد ” در این سایت منتشر شد که موارد آن به شرح ذیل بود:
۱- افتتاح مرکز ISP
۲- افتتاح پژوهشسرای دانش آموزی پیامبر اعظم (ص)
۳- افتتاح مرکز اختلالات یادگیری
۴- افتتاح هنرستان کارودانش دخترانه
۵- افتتاح دومرکز پیش دانشگاهی و دبیرستان شاهد
۶- کسب رتبه اول قبولی دانش آموزان گنابادی در کنکور سراسری سال ۸۶
۷- کسب رتبه دوم بعد از ناحیه ۳ مشهد سال سوم متوسطه
۸- ساخت ۱۴نمازخانه به نیّت چهارده معصوم
۹- افتتاح دومرکز غیرانتفاعی دخترانه و پسرانه
۱۰-زمین چمن درجه یک
۱۱- کسب رتبه های اول طرح اسوه در کشور
۱۲-پرداخت وام چهارمیلیون تومان به فرهنگیان
۱۳-راه اندازی شبکه ای Lan و Wan
۱۴-تخصصی کردن کارهای شبانه روزی
۱۵-اهداء دیپلم افتخار به ۷۱ ایثارگر
۱۶-تألیف ۴جلد کتاب در یک سال
۱۷- تشکیل ستاد منزلت
۱۸-صندوق محسنین
۱۹-اقامه نماز جماعت در ۷۱ آموزشگاه
۲۰-قبولی بیش از ۶۸درصد شرکت کنندگان استعدادهای درخشان
۲۱-برگزاری همایش روزی به یاد دیروز
۲۲-برگزاری همایش بیوفیزیک هاله
۲۳- برگزاری همایش نانوتکنولوژی
۲۴-دستاوردهای فناوری اطلاعات
۲۵-همیارمعلم – اعتکاف علمی
۲۶-رتبه اول مدیرآموزگاران و راهیابی به کشور
۲۷-بازسازی و ساخت ۴مدرسه در سطح شهرستان به اعتباری بالغ بر دومیلیارد تومان
۲۸-شاداب سازی مدارس
۲۹-اجرای فرم مکمل ۵۰۲ توسط فناوری اطلاعات و امور اداری محترم
۳۰- مکانیزه کردن فعالیتهای سنتی مدیریت و مدارس از قبیل نرم افزار گواهی حقوق، حسابداری مدارس، سیستم انبار، شناسنامه آموزشگاهها، ارزیابی مدیران، اتوماسیون اداری
۳۱-راه اندازی شبکه Novel در امور اداری
۳۲- اجرا و احداث سالن پذیرایی در حد ۹۰۰مترمربع در خانه معلم
۳۳-جمع آوری کل اموال قابل تعمیر و انتقال به کارگاه مرکزی رسالت
۳۴- برگزاری اردوی تفریحی فرهنگی شمال جهت ۸۵۰ نفر از فرهنگیان
۳۵-گرفتن مجوز احداث مدرسه شبانه روزی کاردانش ۱۲ کلاسه در مرکز شهر
۳۶- احداث دو آموزشگاه در سطح شهرستان توسط دو خیّر محترم
۳۷- تجلیل از خیرین کوچک در جشنواره خیرین مدرسه ساز که مبلغ ۴۳ میلیون ریال توسط ۲۰۰ نفر از دانش آموزان مقاطع مختلف جهت ساخت نمازخانه حضرت امام جواد(ع) در یکی از مدارس کمک کردند.
ارائه این گزارش کار در حالی صورت می گیرد که به دلیل سوء مدیریت و ضعف شدید مدیریتی حاکم بر آموزش و پرورش گناباد در کنار نارضایتی شدید موجود از عملکرد آقای ” د ” مدیر آموزش و پرورش ، شایعات قوی مبنی بر تعویض ایشان را به دنبال داشته است ، اینک قصد داریم تا با بررسی این گزارش کارونقد آن ، میزان موفقیت آقای ” د ” را در آموزش و پرورش بررسی نموده تا مشخص گردد که شایعات , برگرفته از واقعیت های موجود هستند یا اینکه موجی است که معمولا به دنبال هر انتخابات به راه می افتد و پس از مدتی اوضاع به حالت عادی بر می گردد.
و اینک نقد مطلب :
مقدمه :
ارائه گزارش کار از سوی دستگاههای دولتی ، بالقوه کاری است لازم و مثبت چرا که اگر این گزارش کار، صادقانه ، مبتنی بر حقایق و به دور از عوام فریبی باشد ، نشان دهنده توفیقات زیر مجموعه های دولت ونشان دهنده میزان خدمات مدیران نظام خواهد بود . از آنجا که یکی از اهداف اصلی نظام جمهوری اسلامی،خدمت رسانی هر چه بیشتر به ملت عزیز و شریف می باشد لذا جای خوشبختی خواهد بود اگر مدیران دستگاههای اجرائی بتوانند در مدت خدمت خود ، فعالیت های بیشتری انجام دهند ، مشروط به آنکه :
ü در ارائه گزارش کار ، صداقت وحقیقت گوئی مد نظر باشد.
– از عوام فریبی پرهیز گردد ، به عنوان مثال پروژه هایی که از نظر زمانی ، اجرا و تکمیل آن طول میکشدو از چندین سال قبل شروع شده است را به حساب فعالیت های خود نگذارند.
– گزارش کار شفاف باشد و از کلی گوئی پرهیز گردد.
-از ذکرفعالیت هایی که سطح آنها خیلی پایین می باشد – با هدف افزایش شماره فعالیت های صورت گرفته – خودداری گردد.
-فعالیت هایی که از حد عنوان و اسم فراتر نرفته و حالت اجرائی به خود نگرفته اند ، در گزارش قید نگردند..
و حال اصل نقد :
توضیحا ً عرض می کنم که در ابتدا ،‌ یک نوع دسته بندی در خصوص فعالیت های مطرح شده ، انجام گرفته و سپس ضمن ارائه توضیحات لازم ، در صد این فعالیت ها نیز بیان خواهد شد. در مرحله بعدی یک مقایسه آماری به لحاظ درصد انجام خواهد شد و نهایتا ً قضاوت به خوانندگان محترم واگذار خواهد گردید.
دسته بندی مطالب :
الف ) فعالیت هایی که در راستای سیاست های وزارت و سازمان آموزش و پرورش صورت گرفته است وارتباطی با اینکه چه کسی مدیر باشد ندارد ( ۵ مورد – ۵ /۱۳درصد فعالیت های ذکر شده ) .
۱- راه اندازی شبکه های lan و van ( ردیف ۱۳ ) .
۲- تجلیل از معلمان پیشکسوت در مدارس – همایش روزی به یاد دیروز ( ردیف ۲۱ ) .
۳- اجرای طرح همیار معلم ( ردیف ۲۵ ) .
۴- باز سازی و ساخت مدارس ( ردیف ۲۷ ).
۵- اجرای اتوماسیون اداری ( ردیف ۳۰ ).
گرچه اجرای اتوماسیون اداری فقط در چند شهرستان انجام گرفته ، اما به تدریج در حال اجرا در تمامی شهرستانهای استان می باشد .
ب ) فعالیت هایی که در مدیریت های قبلی هم انجام شده اند و یا پروژه هایی که شروع آنها در مدیریت های قبلی بوده است ( ۵ مورد – ۵/۱۳ درصد مطالب گزارش کار ) .
۱- راه اندازی آموزشگاههای شاهد. ( ردیف ۵ ) .
چند نکته :
-اگر در زمان مدیریت فعلی ، دبیرستان های شاهد راه اندازی شده اند ،‌ همگان می دانند که مدارس راهنمایی شاهد پسرانه و دخترانه ، قبل از ایشان تاسیس شده بودند با این تفاوت که مدارس شاهد راهنمایی از اساس و به عنوان دو آموزشگاه جدید تاسیس گردیدند در حالیکه دبیرستانهای شاهد فقط با تغییر اسم ( دانش به شاهد ریحانه النبی و امام خمینی به شاهد امام خمینی ) تاسیس گردیده اند. تفاوت میان تاسیس یک آموزشگاه جدید و به قول معروف شروع از صفر تا راه اندازی یک آموزشگاه فقط با تغییر اسم ، زمین تا آسمان است.
-طبیعتاً این دو آموزشگاه در راستای ارتقا بخشی امر آموزش تاسیس گردیده اند ، اما آیا باید دید که واقعا این امر محقق شده است یا نه ؟. توصیه می کنم دوستان اهل فن ، وضعیت آموزشی دبیرستان شاهد پسرانه را از نزدیک بررسی نمایند!!!
۲- افتتاح زمین چمن ( ردیف ۱۹ ).
اگر منظور فقط افتتاح زمین چمن می باشد که کار خاصی انجام نشده و در واقع زحمات و تلاش های قبلی تکمیل شده است ولی اگر منظور ساخت زمین چمن می باشد ، باید گفت که تا قبل از مدیریت فعلی آموزش و پرورش ۶۰- ۵۰ درصد کار انجام گرفته بوده است .
۳- اقامه نماز جماعت در آموزشگاه ها ( ردیف ۱۹ ) .
گرچه برگزاری نماز جماعت در مدارس رشد عددی داشته است اما تا جایی که من اطلاع دارم ، درصد این رشد تک رقمی بوده و در بیش از ۹۰ درصد آموزشگاه ها قبلا نیز نماز جماعت برگزار می گردیده است ضمن اینکه در سال تحصیلی ۸۶ – ۸۵ ، اصرار مدیریت گناباد بر اجرای نماز در اول وقت در قالب بخشنامه آن هم بدون کارکارشناسی، نه تنها به اجرای کیفی نماز جماعت در مدارس کمکی نکرد بلکه چالش بزرگی در امر آموزش به وجود آورد که در نهایت اجرای بخشنامه خود به خود ملغی گردید.
۴- برگزاری اردوی تفریحی – فرهنگی همکاران ( ردیف ۳۴ ).
این اردو در گذشته نیز برگزار می گردیده و در زمان مدیریت فعلی کم و کیف آن مقداری تغییر نموده است ضمن اینکه امسال استقبال خوبی انجام نشده که حضرات چند تور را به کارمندان شهرداری اختصاص داده اند!!!! .
۵- ساخت مدرسه از محل دریافت کمک های خیرین
نکته اول: ای کاش اسامی مدارس اعلام می شد تا مشخص می گردید که چند درصد کار (اهدا زمین ، ساخت و تکمیل بنا ) در زمان مدیریت فعلی صورت گرفته و چند درصد آن مربوط به مدیریت های قبلی بوده است.
نکته دوم : اگر هدف از درج این گزارش این بوده است که تا به حال خیری به آموزش و پرورش گناباد کمک نکرده است و در زمان مدیریت فعلی از محل کمک های خیرین ، اقداماتی صورت گرفته است ،‌ واضح است که این ادعا ادعای درستی نیست و هدف فقط فرافکنی بوده است.
ج ) فعالیت هایی که سطح آنها در حدی نیست که به عنوان اولین ها !!! شاخص موفقیت محسوب گردند. ( ۶ مورد – ۵/۱۶درصد مطالب گزارش کار).
۱- ساخت ۱۴ نمازخانه ( ردیف ۸ ).
نکته اول :براساس تحقیقی که حقیر انجام داده ام ،از زمان اجرای طرح ، از مجموع ۱۴ نمازخانه ، فقط ۳ – ۲ نمازخانه به بهره برداری رسیده است و بعضاً در مواردی نمازخانه های در حال ساخت و تکمیل مربوط به گذشته را نیز جزء ۱۴ نمازخانه مذکور محسوب نموده اند.
نکته دوم : اگر برای ساخت هر نمازخانه ، اعتباری حداقل معادل۰۰۰/۰۰۰/۲۰ تومان در نظر بگیریم ، کل اعتبار لازم برای ساخت این ۱۴ نمازخانه ، مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۲۸۰ تومان خواهد بود که ظاهراً تاکنون هزینه ساخت ۲ نماز خانه از محل حقوق همکاران، طرح نذر بقیع و سایر طرح ها جمع آوری گردیده است.
۲- تخصصی کردن کارهای شبانه روزی ( ردیف ۱۴ ) .
مشخص نشده منظور از این طرح چیست اما هر چه هست ،‌ به نظر می رسد این طرح در بردارنده محتوای آن چنانی نیست .
۳- تالیف ۴ جلد کتاب در یک سال( ردیف ۱۶ ).
آنهایی که مثل من کتاب های مورد نظر را دیده اند و مطالعه نموده اند ، به خوبی متوجه شده اند که کتابی به معنای اصلی منتشر نشده است بلکه همگی آنها مجموعه های گردآوری شده ای هستند از مطالب خاص . به عنوان مثال یکی از مجموعه های منتشر شده ، گزیده های وصیت نامه های شهدای دانش آموز می باشد که اگرچه اثری است قابل توجه و تقدیر ، اما نمی توان اسم آن را کتاب گذاشت چرا که اهل فن می دانند مقوله چاپ کتاب چیست و چگونه است .
۴- شاداب سازی مدارس ( ردیف ۲۸ ).
عمده این طرح بحث درخت کاری است که هرساله بدون سروصدا انجام می گرفته است و در حال حاضر این نام را روی آن گذاشته اند.
۵- گرد آوری اموال و … ( ردیف ۳۳ ) .
متاسفانه با خواندن این مطلب ، اینگونه القا می شود که در مدیریت های گذشته نسبت به بیت المال بی توجهی صورت می گرفته است اما باید گفت که یکی از وظایف خطیر هر مدیر، حفظ بیت المال می باشد و لذا تبلیغ آنچه که به عنوان وظیفه انجام داده ایم جای بسی تامل دارد!!!
* درصد فعالیت هایی که می توان آنها را از لیست اولین ها حذف کرد ، تا اینجا ۵/۴۰ درصد می باشد.
د)فعالیت هایی که یا اصلا وجود خارجی نداشته ویا هنوز کاری در خصوص آنها انجام نشده است ( ۲ مورد- ۴/۵ درصد).
۱- افتتاح مرکز اختلالات یادگیری (ردیف ۳ ).
۲- افتتاح مرکز کار و دانش دخترانه ( ردیف ۴).
همانگونه که مشاهده می شود چیزی در حدود ۵۵درصد گزارش کارارائه شده ،جزء اولین ها نیستند و صرفا جنبه تبلیغاتی دارند.
در تحلیل این مسئله باید گفت ::
یکی از آفت های بزرگ امروز کار مدیران که متاسفانه گربیان گیر بسیاری از متولیان امور کشور است توجه به کمیت وکم توجهی و یا حتی بی توجهی به کیفیت اقدام ها ست .
مدیر امروز با فرصت اندکی که دارد احساس می کند که باید رو به برنامه هایی بیاورد که در ارائه ی آمار و بیلان کار ، خود را موفق نشان دهد تا سوابق مدیریتی آینده اش را در مخاطره نبیند ولی متاسفانه در مدیریت های ضعیف توجه به کیفیت ، محلی از اعراب ندارد و مدیر با پرداختن به کارهای تبلیغاتی آنهم به شکل افراطی ، سعی در پرکار نشان دادن خود و زیر مجموعه اش دارد.
اگر توجه مدیران به تعداد نامه های ارسالی ودریافتی ، به تعداد تماس هایی تلفنی ، به تعداد جلسات ، تعداد پرونده های مفتوحه وبولتن های تهیه شده ، به میزان صفحه ی گزارش و خیر تهیه شده و … قرار گرفت ، این برای رشد وپویایی یک نظام اداری فاجعه است .
حتی در سیستم ارزشیابی اغلب این گونه محیط ها هم ، گاه به همین تعداد ومیزان و عددی وکمی کارها توجه داشته ونظامی برای ارزشیابی کیفیت کار ارائه نمی دهند و چه بسا در اغلب موراد ،منشا این آفت ها طراحان سیستم ارزیابی خواهند بود با کیه بر این سیستم و این روش مدیریت، بدیهی است که هیچ مدیری خود را موظف به افزایش کیفیت کار نمی بیند، در سیستم اداری ، توجه به افزایش نامه ملاک خواهد بود، نه کیفیت نامه ها و بخش نامه ها .
بنا براین در پایان باید گفت که تا نباشد چیزکی ، مردم نگویند چیزها.
به امبد آنکه امام جمعه محترم شهرستان و فرماندار عزیز که از حامیان اصلی آقای ” د ” هستند ، چشم به روی واقعیت ها گشوده و سرنوشت دانش آموزان این مرز و بوم را فدای مصلحت اندیشی ها و ساده اندیشی های خود ننمایند . والسلام.