قیام علیه گوهرشاد

دسته: اجتماعي , سياسي , گالری عکس

بدون دیدگاه

پنجشنبه - ۲۱ تیر ۱۳۹۷

همه ما تا اینجای قصه را شنیده ایم که کشتاری در مسجد گوهرشاد رخ داد و گروهی شهید شدند و بهلول هم فرار کرد و به افغانستان رفت. اما بعد از آنچه می شود؟

۲۱ تیر ۱۳۱۴ پایان ماجرا نبود. بلکه شروع ماجرای کشف حجاب بود. در کمتر از سه ماه دو گروه امنیتی برای بازپرسی این شورش به مرکز ایالت خراسان اعزام شدند. بسیاری از علما تبعید و رییس تولیت استانه محمد ولی اسدی هم اعدام شد. از بهلول هم خبری نیست و نامش در حوادث بعدی گم میشود.

شش ماه بعد دولت رضاخان رسما قانون کشف حجاب را اجرا میکند. حالا دیگر توصیه تبدیل به اجبار میشود همه روسای ادارات، بزرگان ارتش و سیاست و حتی رجل بانفوذ محلی در مراسم رسمی دعوت میشوند آنهم بالاجبار با حضور بانو! مسئله شوخی بردار نیست. حتی فشار تا آنجا پیش می رود که در شهرهای مذهبی روحانیون هم باید بیایند و در مجالس شرکت کنند. شوک بزرگی بود اما دستور رضاشاه هم شوخی بردار نبود.

در ایالت خراسان تصمیم رضاشاه جدی تر هم هست. برای نشان دادن قدرت به بانیان آشوب تیرماه و همه کسانی که فکر میکردند میتوانند جلوی اراده شاه بیاستند دستور حکومت برخورد قاطع تر بود. استاندار و فرمانده ارتش خراسان حتی مجبور می شوند درون حرم مطهر هم جشن و سرور ترقی نسوان برگزار کنند. بالاتر از آن فرمان از تهران میرسد زنان غیر محجبه در کنار برخی روحانیون در مسجد گوهرشاد بیاستند و عکس یادگاری بگیرند.

سال ۱۳۱۵ برای مردم خراسان به شدت سال غمباری است. هر چه مقاومت مردم بیشتر میشود برخورد حکومت هم شدید تر است. یک فضای کاملا رادیکال در مناسبات سیاسی شکل می گیرد. کینه مردم از رضاخان و لجبازی شاه مغرور شروع قیام علیه گوهرشاد است تا معلوم شود حرف آخر را در مملکت چه کسی می زند. ظاهرا شاه کارش پیش رفت و عکس های مورد نظر اعلا حضرت در تمام روزنامه های ملی هم چاپ شد. عکس ها مدرن ترین رسانه ها آن روزهاست. دولت اصرارد ارد گزارش کامل مراسم در روزنامه ها چاپ شود و بدنه بی سواد جامعه که اکثر جمعیت کشور را شامل میشدند به سرعت وارد این چرخه توسعه شوند. هیچ نکته منفی از روند اجرایی شدن قانون در روزنامه ها دیده نمیشود. همه موفقیت است و بهروزی ملت ایران. اما مناسبات در لایه های پایین جامعه طور دیگری پیش رفت.

مردم ۵ سال این حس رنج مدام را با خود همراه داشتند تا آنکه شاه بدون دشمن و مقتدر در شهریور ۲۰ در تنهایی کشور را ترک کرد. شاید با دیدن این عکس ها بشود فهمید چرا وقتی رفت همه خوشحال بودند.

احمد یوسفی