صنعت پرروک سفال مند

اگر گذرتان به شهر لالجین همدان افتاده باشد خواهید فهمید آنچه به عنوان صنایع دستی سفال گناباد می شناسیم چیزی شبیه یک خوشی بی مزه است!

لالجین بیش از ۹۶۰ واحد خرد و کوچک و متوسط،تولید، تکمیل و فروش سفال و سرامیک را با اشتغالی افزون بر شش هزار نفر در خود جای داده است.۹۰ درصد مردم لالجین در حرفه سفالگری مشغول به فعالیت هستند و  کارگاهها حدود ۲۲۰ نوع سفال نظیر نقاشی زیر لعابی، رو لعابی، سفال کتیبه طرح های مختلف تلفیقی سفال و چرم را تولید و عرضه می کند.

اما صنعت سفال ما از میدان و سه راهی مند جلوتر نرفته است. هنر در دستان چند استادکار قدیمی مانده و جوان ها میلی به چرخاندن گل ها ندارد. شاید بزرگترین تحول ما همان نصب سفال های عظیم در میدان مند باشد!

غصه ها و شادی های لالجین هم زمین تا آسمان با گناباد فرق دارد. شاید جالب باشد بدانید در سال‌های دورتر، گروه‌هایی از کشور ترکیه برای بازدید به لالجین ‌آمدند و این در حالی بود که آن‌ها در زمینه‌ی سفال هیج تجربه و سابقه ای نداشتند ولی اکنون ترکیه و به‌طور خاص، شهر «ازمیر» با حمایت دولت آن کشور، در حال تبدیل به یکی از بهترین مراکز سفال دنیا است. سفال های بی کیفیت چینی و هندی هم به آستانه این شهر رسیده .این سه کشور سفال گران همدانی را ترسانده است.

تاجران لالجین در سال ۹۴ توانستند ۷ هزار و ۳۶۰ دلار صادرات کنند و در سال ۹۵ این ثروت به ۱۱ هزار و ۶۶۰ دلار رسید یعنی  افزایش بیش از ۵۰ درصدی !

ما در گناباد نگران هستیم که جانشینی برای انگشت شمار اساتید  آقای توسلی و ترابی و.. خواهد بود یانه!  هنوز نمی دانیم غیر از معدود طرح ها تکراری و تغارهای اشکنه هم میتوانیم چیز دیگری تولید کنیم یا نه! هیچ دغدغه طرح جدید؛ کاهش فروش، تغییر سلیقه مشتری و افزایش قیمت دلار نداریم و راحت از هنر قدیمی خود لذت می بریم. لذتی که عقل کش است و خانمان برانداز ! سفال هنوز صنف درست و حسابی ندارند و از همه این ها مهمتر  سفال گناباد از هنرمندان به تاجران دست به دست نشده است. هنرمند نمیتواند پول خلق کند. واسطه های بین تولید و بازار در شهر ما غایب است. قطعا باید سرمایه داری حس کند که پولش با خاک های خیس خورده گناباد چند برابر می شود تا فضای کارگاه های ما صنعتی شود. سودی که سال هاست دل هیچ تاجری را نلرزانده است.

اردیبهشت سال ۹۵ شهر لالجین با قدمتی۷۰۰ ساله به عنوان شهر جهانی سفال انتخاب شد. سال ۲۰۱۸ سال بی‌نظیری برای همدان شده چرا که در این سال همدان به عنوان پایتخت گردشگری آسیا انتخاب شده و در برگزاری رویدادی برای این انتخاب وزرای و نمایندگان ۳۴ کشور آسیایی مهمان همدان هستند. سفال گردشگری استان را هم متحول کرده است

@gonagram

در این سو گناباد ما از نگاه تشریفاتی به سفال پیش تر نرفته و هیچ برندی یا روزی به نامشان سرزبان ها نیفتاده است. امیدی برای تحول و رشد این صنعت دستی در کوتاه مدت وجود دارد.

همدانی ها گله دارند رشته سفالگری در دانشگاه این شهر چندان کیفیت ندارد و تاجران به مسئولین استان کنایه می زنند که اگر سفال مال اصفهان بود الان شهرت اش چند برابر شده بود. شکر خدا ما این دردسرهای بزرگان صنایع دستی را نداریم

ای کاش مهر سفال ما به دل سرمایه گذاری بیفتد. صنعت پرروک ما قوتی بگیرد و غصه های ما مثل مردم لالجین بزرگ و نگران کننده شود.