دیگر گناباد در زعفران حرفی برای گفتن ندارد!
با وجود آنکه تقریبا تمام کشور به سمت کشت این محصول رفته اما هنوز زعفران برای خراسان یک محصول استراتژیک است.
در این میان برخی شهرها با آگاهی از بحران خشکسالی و رقبای جدید از چند سال قبل به فکر افزایش سطح زیر کشت، ایجاد شرکت های
فناوری زعفران، تولید محصولات فرهنگی زعفران ، برند سازی و حتی صادرات آن باشند. اما در این میان گناباد با شیب تند قدرت خود در زعفران را از دست داده است.
سه شهرستان زاوه ، تربت حیدریه و کاشمر بیشترین سطح زیر کشت زعفران در خراسان را دارند.
در سال زراعی ۹۴ – ۹۵ سطح زیر کشت زعفران در خراسان رضوی حدود ۴ هزار هکتار افزایش داشته است.
گناباد پارسال کلا ۱۰ تن و نیم زعفران تولید کرده است و پیش بینی رسمی میگوید امسال ۵۰درصد کاهش تولید خواهیم داشت یعنی گناباد چیزی حدود ۵ تن تولید زعفران خواهد داشت.طبق گفته مسئولان گناباد سطح زیر کشت زعفران امسال در مقایسه با مدت پارسال تغییر نیافته و ثابت مانده است.
اما اگر به شهرهای مجاور نگاه کنیم وضع فرق میکند. در تربت حیدریه بیش از ۳۰ تن زعفران برداشت شده و نسبت به سال قبل افزایش هم داشته است.
تربت حیدریه ۱۲ درصد کشت زعفران خراسان رضوی را دارد و به دلیل داشتن بیشترین سطح کشت این محصول در کشور به عنوان پایتخت زعفران ایران شناخته می شود. تربت اکنون در حال برند سازی است و جشن ملی زعفران هفته گذشته برگزار کرد. چندین مسابقه و پوشش خبری وسیع تا خود را در بازار مکاره زعفران قطب بزرگ نشان دهد.
شهرستان کوچک زاوه با ۶۶ هزار نفر جمعیت هم یکه تاز میدان است . آنها با ۱۱ هزار هکتار سطح زیر کشت رکورد زده و پیش بینی می شود ۴۰ تن زعفران خشک تولید کند.
در جنوب گناباد ، در قائن، اگرچه کاهش ده درصدی برداشت امسال پیش بینی شده اما تسهیلات بانکی خوبی به کشاورزان داده شده تا این صنعت قدیمی پایدار باشد و نام قائن هم برند زعفران بماند. حداقل ۶۲ نفر از کشاورزان مبلغ ۳۴۹۳ میلیون ریال تسهیلات دریافت کرده اند . از سویی در شهرستان قائن ۴ واحد فرآوری زعفران فعال است.
کاشمر هم خیز بزرگ زعفران برداشته مخصوصا در کوهسرخ که آب و هوای بهتری هم دارد و بحران آب جدی نیست.امسال از سطح ۶۵۰۰ هکتار از اراضی زعفران شهرستان کاشمر به میزان ۲۳٫۵ تن سرگل زعفران با کیفیت مطلوب برداشت میشود.
نیروهای تازه نفس تولید زعفران هم در استان زیاد است. بهترین آن تربت جام بود که توانسته با افزایش سطح کشت خود در چند سال گذشته افزایش ۲۵ درصدی برداشت زعفران داشته باشد
گناباد هم راه خودش را می رود. گویی همراه با پیرشدن کشاورزان مدیریت زعفران هم پیر شده است . خبر چندانی خوشی نیست. نه افزایش سطح زیر کشت و نه افزایش سطح برداشت.
کشاورزان بزرگ و ثروتمندی هم در چند سال گذشته نداشته ایم که با سطح کشت بالای ده هکتار و دسترسی به آب ملکی زیاد بتوانند بازار را زنده نگه دارد. کشت بیشتر به صورت تفریحی و در قطعات کوچک صورت می گیرد. وام های کلان هم نصیب کشاورزان ما نشده است. صنایع تبدیلی زعفران که نداریم و در نهایت جشن بومی و همه گیری هم برای تقویت روحیه کشاورزان هم برگزار نمیشود.
پس طبیعی است که خبرهای بد در این حوزه هر سال بیشتر شود و گناباد در زعفران حرفی برای گفتن نداشته باشد و در نهایت کشاورزان ما فقیر تر شوند!